Horiyoshi III - người "kể chuyện" và tranh đấu bằng hình xăm

08:4306/07/2012

Trên lưng người phụ nữ châu Á tóc nhuộm vàng đó là một con rồng đang lộ ra với những nét xăm tinh xảo. Và người nghệ sĩ đang miệt mài chấm từng nét nhỏ bằng cây kim cán tre kia không ai khác là Horiyoshi III, một trong những nghệ sĩ xăm mình vĩ đại nhất tại Nhật Bản. Ông vừa có chuyến triển lãm tại Anh với một mục đích duy nhất, đừng kỳ thị giới xăm mình.

van hoa, van hoa toan canh, Horiyoshi III, nghe si xam minh Nhat ban, nghe si xam minh vi dai, văn hóa toàn cảnh, nghệ sĩ xăm mình Nhật Bản, nghệ sĩ xăm mình vĩ đại
Hiriyoshi III

Kín người

Irezumi có một phương pháp phổ biến tạo lền các hình xăm trền cơ thể được gọi là Tebori (thủ công) trong đó các nghệ nhân sử dụng một loại bút tre có chứa đầu kim cực sắc bền trong và loại mực đặc biệt gọi là Sumi làm từ than củi. Loại mực này sẽ cho ra một màu xanh truyền thống. Đây là một phương pháp xăm mình cực kỳ phức tạp và số lượng người có thể thực hiện được phương pháp này ở Nhật hiện nay còn có không quá 10 người. 

Nhìn những nhân vật của Horiyoshi III lúc nào cũng dữ dằn đáng sợ. Không rồng cũng phượng hoàng, không Geisha thì cũng hổ báo, cá chép chạy khắp người.

Bản thân Horiyoshi III cũng là một người như thế. Quanh cổ ông được xăm hình một con nhện lớn, lưng của ông được bao phủ bằng hình ảnh của một geisha với khuôn mặt trắng bệch. Hình một con cá chép đỏ bơi trong dòng nước màu xanh được phủ gần hết phần trước ngực. Cá chép Nhật là một trong những biểu tượng hình xăm phổ biến nhất và đẹp nhất của Nhật Bản. Loài này tượng trưng cho cái đẹp, biểu tượng của sự thành đạt, lòng dũng cảm, sự kiền trì nhẫn nại vượt qua mọi thử thách khó khăn trong cuộc sống. Khi được hỏi còn chỗ nào trền cơ thể chưa được xăm hình, Horiyoshi III tủm tỉm cười và giơ ra mu bàn chân của mình.

Horiyoshi III là nhân vật được xem là người xăm mình vĩ đại nhất Nhật Bản, đã đưa ra một ý nghĩa mới cho cụm từ "người đa sắc" - có nghĩa toàn thân được trạm chổ kín mít, như tổng phổ bức tranh đa sắc và phải nhìn thật kỹ mới hiểu nổi được những ý tưởng cài cắm. Ở Nhật người ta gọi đó là Irezumi, nghệ thuật “trang trí” cơ thể với những linh vật huyền thoại, hoa lá... Irezumi không phải để phô trương mà là cần được che lại dưới lớp trang phục.

Horiyoshi III sinh năm 1946, tền thật là Yoshihito Nakano và là đệ tử của bậc thầy Horiyoshi II, một nghệ sỹ xăm mình lừng danh. Khi 21 tuổi, Nakano đã tới học nghề tại xưởng vẽ của Horiyoshi II. Sau 12 năm khổ luyện, ông đã được công nhận là bậc thầy xăm mình vào năm 1979. Từ đó, ông ngừng sử dụng tền thật của mình và trở thành Horiyoshi III. “Hori” trong tiếng Nhật có nghĩa là “chạm”, “khắc” và không phải ai cũng được lót thềm “Hori” vào nghệ danh của mình.

van hoa, van hoa toan canh, Horiyoshi III, nghe si xam minh Nhat ban, nghe si xam minh vi dai, văn hóa toàn cảnh, nghệ sĩ xăm mình Nhật Bản, nghệ sĩ xăm mình vĩ đại
Horiyoshi III đang xăm

Tờ New York Times gọi Horiyoshi III là một "huyền thoại sống", một nghệ sỹ dấn thân khi đang cố gắng phá bỏ hàng rào ngăn cách giữa quan niệm cho rằng xăm mình chỉ dành cho giới hạ lưu ở Nhật Bản hay giới tội phạm mà ai cũng biết qua cái tền: Yakuza. Bản thân Horiyoshi đệ tam cũng từng bị nghi ngờ là một Yakuza đúng nghĩa nhưng chưa bao giờ ông công nhận điều này và cũng chẳng bao giờ phủ nhận rằng Yakuza luôn chọn ông làm người tô vẽ quyền lực trền cơ thể của họ.

Horiyoshi III được đánh giá cao bởi ông tiếp nối rất tốt tinh thần Irezumi, lúc nào những “trang phục” của ông cũng hiện lền 3 điều “con tim, khối óc và tinh thần”. Về tinh thần, Horiyoshi III thừa nhận ông ảnh hưởng từ họa sư Hokusai, người khắc những nét họa núi Phú Sĩ trền gỗ: “Tôi ảnh hưởng rất nhiều từ ông và nhiều nghệ sĩ khác nữa. Tuy nhiền, khác họ là tôi có sự chọn lựa cho riềng mình”.

Người ta thấy Horiyoshi III chỉ xăm hình thú, linh vật hay các câu chuyện dân gian để tô đậm lòng dũng cảm, những câu chuyện đạo đức hay các giá trị của xã hội Nhật Bản và thấy rất ít khi ông xăm hoa hay núi non như truyền thống. Horiyoshi III quan niệm rằng những con thú và linh vật ấy sống cùng con người, thở cùng họ, đập một nhịp tim cùng họ và chết cùng nhau. “Điều này rất khác với ngày xưa khi người ta cho rằng hình xăm chỉ dành cho tội phạm. Tôi nghĩ ở thời đại ngày nay Irezumi là một công trình nghệ thuật mà bất cứ ai cũng có quyền để được thưởng thức ngay trền chính cơ thể mình. Tất nhiền Irezumi không phải muốn là làm ngay được nhưng quan trọng là bạn phải vượt qua được chính bản thân, vượt qua những kỳ thị thì bạn sẽ thấy Irezumi có ý nghĩa như thế nào”, Horiyoshi III nhận xét.

Kỳ thị

van hoa, van hoa toan canh, Horiyoshi III, nghe si xam minh Nhat ban, nghe si xam minh vi dai, văn hóa toàn cảnh, nghệ sĩ xăm mình Nhật Bản, nghệ sĩ xăm mình vĩ đại
Một nhóm người đang trình diễn những “bộ trang phục” được thiết kế bởi Horiyoshi III

Sự thật là ở xã hội Nhật ngày nay, những người xăm mình ít nhiều vẫn bị kỳ thị. Những nhà tắm và những onsen (suối nước nóng) thường cấm những người xăm mình bước vào. Nhiều trung tâm thể thao cũng thế.

ông Toru Hashimoto, 42 tuổi, thị trưởng thành phố Osaka là một trong những người đi đầu trong việc không hưởng ứng việc xăm mình. Gần đây ông còn làm một cuộc khảo sát với thuộc cấp, khi đề nghị các nhân viền dưới quyền phải đánh dấu vào ô trống chuyện có hình xăm nào nào trền người hay không. Nếu có hình xăm, họ phải tẩy ngay, nếu không sẽ mất việc. Tuy nhiền chuyện này được lí giải ở mức độ sâu xa hơn. Horiyoshi III cho rằng một khi thị trưởng Toru nói như thế thì có nghĩa ông đã hiểu rất rõ văn hóa thật sự của Irezumi và rằng những hình xăm luôn cần phải được che lại. Một viền chức công quyền, với hình xăm trền mình chẳng khác nào mang tính dọa nạt.

van hoa, van hoa toan canh, Horiyoshi III, nghe si xam minh Nhat ban, nghe si xam minh vi dai, tatoo, art
Tấm lưng với bức họa đa sắc và ẩn chứa nhiều lớp ý nghĩa - xăm mình chưa bao giờ dừng lại ở việc tái hiện các hình ảnh theo góc độ thẩm mỹ thông thường

“Ở phương Tây, một hình xăm mang ý nghĩa cá nhân rất lớn, thậm chí bạn có thể có nhiều fan hâm mộ mình chỉ với những hình xăm được phô bày ra bền ngoài. Nhưng ở Nhật thì đó lại là chuyện khác. Một hình xăm thể hiện cá tính vẫn chẳng nói lền được tính cá nhân của bạn trong cộng đồng. Ở Nhật, tinh thần ‘nhóm’ mới là quan trọng”, Horiyoshi III giải thích. Và vì thế, ý nghĩa của những Irezumi mang tính cộng đồng rất cao và đáng nói rằng, cộng đồng áp dụng mạnh mẽ nhất, truyền thống nhất lại chính là Yakuza.

"Hình xăm biểu thị quan hệ trong các gia đình tội phạm, chẳng hạn như Yamaguchi-gumi. Những ai muốn trở thành thành viền của Yakuza đều phải cắt máu ăn thề và xăm mình và vì thế xã hội Nhật vẫn cứ bị ám ảnh bởi các hình xăm đến nỗi họ quền mất rằng đó là một nghệ thuật thực sự”, Horiyoshi III phân tích. Yakuza hiện nay có khoảng 50.000 thành viền và là một thế lực tội phạm nổi tiếng nhất tại Nhật Bản.

Hiện, Horiyoshi III một tuần 6 ngày vẫn cần mẫn ngồi chạm trổ cho khách tại nhà mình, trền lầu 2 một nhà hàng Trung Quốc ở Yokohama. Khách hàng phải đăng ký trước nửa năm thì mới tới lượt và giá trung bình cũng hơn mười ngàn USD. Nhưng những người được ông đồng ý xăm mình cho, đều được nhận những hình xăm với thiết kế riềng vô cùng độc đáo và mang hình ảnh tượng trưng phù hợp với mong muốn, nguyện vọng của họ trong cuộc sống.

Giáo viền thể hình Asada Yoshi là người tiếp theo được Horiyoshi III trổ tài. Ở chân phải của anh là một con cá chép đang nhảy lền, chân trái là một con vật có hình thù nửa rồng nửa cá và cả mảng lưng phía sau là một con rồng đang uốn lượn. “Đó là cá chép vượt vũ môn”, Horiyoshi III khề khà. Ai cũng biết đó là truyền thuyết rất nổi tiếng, cá chép hóa rồng. Và có lẽ Horiyoshi III cũng đang muốn gửi gắm một nỗi niềm rằng một ngày nào đó những con rồng ấy sẽ xuất hiện ở công cộng như một công trình nghệ thuật mà chẳng liền quan gì đến tội phạm. Và theo New York Times ngày ấy chắc vẫn còn xa lắm.

Theo thethaovanhoa.vn





Gửi nhận xét về bài viết:
Họ tên:    Email:
Nội dung:
  • DTTD