IoT: khởi nguồn cho Cách mạng Kết nối

11:3617/07/2017

(ĐTTD) Nhà nhà nói về IoT, người người nói về Cách mạng 4.0, để hiểu hơn cụ thể về công nghệ Kết nối cũng như những thiết bị hiện hữu sẽ giúp ích như thế nào với đời sống?

ĐTTD đã có cuộc trao đổi với ông Steve Koenig - Giám đốc cấp cao mảng Phân tích thị trường - Hiệp hội Điện tử Tiêu dùng (CTA)™.

1.        Mạng lưới vạn vật kết nối Internet (IoT), hệ thống nhận diện và xử lý giọng nói, nhà thông minh hiện đang là chủ đề HOT được cả thế giới quan tâm. Theo ông, đâu sẽ là xu hướng công nghệ nổi bật vừa được giới thiệu tại triển lãm CES Asia 2017?

Triển lãm Điện tử Tiêu dùng CES Asia là nơi giới thiệu những xu hướng công nghệ mới đột phá đến châu Á - một thị trường đang phát triển vượt bậc, mang sức ảnh hưởng mạnh mẽ. Các sản phẩm nổi bật tại triển lãm năm nay gồm: Mạng lưới vạn vật kết nối Internet (IoT), Trí tuệ nhân tạo (AI), nhà thông minh, máy bay không người lái (drone), công nghệ thực tế ảo (VR) và thực tế ảo nâng cao (AR), thiết bị đeo thông minh (wearable), và công nghệ ô tô.

2.        Vậy theo ông, những xu hướng công nghệ này sẽ làm thay đổi cuộc sống của chúng ta ra sao? Ông có thể nêu một vài ví dụ cụ thể?

Mạng lưới vạn vật kết nối Internet (IoT) là ví dụ điển hình cho cuộc cách mạng công nghệ kết nối - hiện đã và đang thay đổi cuộc sống của chúng ta. Ngày nay, 88% tổng lượng chi tiêu cho các sản phẩm điện tử tiêu dùng trên toàn cầu là dành cho các thiết bị kết nối. Những công nghệ kết nối mới đột phá đang góp phần định hình lại toàn xã hội và hệ thống doanh nghiệp trên khắp thế giới.

Tiêu biểu như máy bay không người lái (drone), được kỳ vọng sẽ thay đổi cách thức vận chuyển các bưu kiện nhỏ. Công nghệ này giúp tiết kiệm đáng kể chi phí vận chuyển; nhờ đó thúc đẩy lượng mua, và tăng doanh số bán hàng trực tuyến và các kênh thương mại điện tử (e-commerce). Thêm vào đó, việc sử dụng máy bay không người lái (drone) sẽ tối ưu được thời gian vận chuyển, bởi chúng vừa có thể thực hiện công việc giao hàng trong 24 giờ, lại vừa giảm thiểu được tình trạng tắc nghẽn. Nghiên cứu từ Trung tâm Hàng không Quốc gia tiết lộ 42% các hãng giao vận đều đang có kế hoạch sử dụng thiết bị không người lái trên không (UAVs) để phân phối hàng hóa trong tương lai.

Đứng đầu danh sách phải kể đến công nghệ thực tế ảo (VR), đây cũng là ví dụ điển hình về việc công nghệ có thể thay đổi cuộc sống của con người. Hiện tại, chúng ta mới đang ở giai đoạn đầu của VR, nhưng phần nào đã hình dung được sức ảnh hưởng lớn của công nghệ này - vượt xa việc giải trí thông thường. Thực tế ảo (VR) được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như y tế, giáo dục và bán lẻ. Điểm mấu chốt của công nghệ này chính là VR có thể mang lại những trải nghiệm thật mà trước đây chưa từng có.

3.    Theo ông, cơ sở hạ tầng của Việt Nam đã sẵn sàng để triển khai và ứng dụng các tiến bộ công nghệ này chưa? Những khó khăn và thách thức Việt Nam đang gặp phải là gì?

Các phân khúc sản phẩm và xu hướng xuất hiện tại CES Asia vừa qua đã phản ánh được tầm ảnh hưởng của các cải tiến công nghệ đối với ngành Công nghệ Điện tử Tiêu dùng tại Việt Nam. Đồng thời, qua triển lãm, người tiêu dùng Việt Nam có thể dự đoán được những sản phẩm công nghệ mới nhất sắp ra mắt tại thị trường trong những tháng tới.

Đặc biệt, Việt Nam hiện đang hướng đến mục tiêu trở thành Quốc gia khởi nghiệp trong 4 năm sắp tới. Với sự hỗ trợ của Chính phủ về mặt luật pháp cũng như tài chính, tôi tin rằng các doanh nghiệp Việt Nam nói chung, và các doanh nghiệp khởi nghiệp nói riêng có thể ứng dụng các công nghệ mới nhất nhằm cải tiến quy trình và hiệu suất hoạt động.

Khởi nghiệp cũng là trọng tâm chính tại sự kiện CES Asia. Đây là năm thứ hai Khu Khởi nghiệp (Startup Park) được tổ chức, với các đại diện đến từ Trung Quốc, Ba Lan, Hàn Quốc, Đài Loan và Mỹ. Khu vực triển lãm đầy năng động này là nơi các nhà doanh nghiệp giới thiệu các sáng kiến công nghệ tối tân tới thị trường Châu Á, nhằm tìm kiếm nhà đầu tư, quảng bá cho các đơn vị truyền thông quốc tế, và nâng cao cơ hội hợp tác liên ngành. Ngoài ra, các trung tâm công nghệ như Khu công nghệ cao lớn nhất của Thượng Hải - Zhangjiang (ZJ Park), Trung tâm La French Tech, Quỹ khởi nghiệp KNU, và Khu công nghệ cao Thâm Quyến là những đơn vị tiêu biểu dẫn đầu các nhóm khởi nghiệp tại CES Asia 2017.

Khu Khởi nghiệp này đã cho thấy Triển lãm CES Asia chính là sân chơi hoàn hảo cho các doanh nghiệp khởi nghiệp Việt Nam học hỏi kinh nghiệm, và tìm kiếm cơ hội mở rộng ra thị trường Châu Á.

4.    Hiện nay, tự động hóa cũng là một chủ đề thu hút được khá nhiều sự quan tâm. Theo ông, về lâu dài, công nghệ tự động hóa sẽ thay đổi cuộc sống của chúng ta như thế nào?

Mục đích của công nghệ tự động hóa chính là để thay đổi cuộc sống của chúng ta một cách tích cực hơn. Các công nghệ mới và xu hướng số hóa sẽ hình thành một sự chuyển đổi lớn, tạo ra cơ hội kinh doanh mới, cải tiến dịch vụ và hàng hoá, cũng như chuyển đổi mô hình tổ chức kinh doanh.

Đối với nền công nghiệp sản xuất chế tạo, robot và trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ là những công nghệ được ứng dụng nhiều nhất trong 5 năm tới. Trên thực tế, chúng ta đã và đang chứng kiến sự thay đổi này. Viện nghiên cứu toàn cầu McKinsey (MGI) cho biết đến năm 2055, một nửa khối lượng công việc thường ngày hiện nay có thể được tự động hoá. Tuy nhiên, dự đoán này có thể xảy ra sớm hơn hoặc muộn hơn 20 năm, tùy theo các điều kiện khác nhau, bên cạnh những yếu tố kinh tế khác. MGI cũng ước tính rằng tự động hóa có thể khiến năng suất tăng trưởng toàn cầu trong khoảng từ 0,8 đến 1,4 phần trăm mỗi năm. Theo tôi, những thay đổi này sẽ giúp nâng cao hệ thống chuỗi cung ứng, và sản phẩm thông minh hơn, cùng các dịch vụ chất lượng cao cho người tiêu dùng. Tự động hóa đồng thời cũng sẽ giúp tăng mức lương trung bình, bởi công việc sẽ đòi hỏi kỹ năng công nghệ chuyên sâu hơn.

5.    Mặc dù công nghệ tự động hóa giúp nâng cao hiệu quả công việc một cách đáng kể, nhưng đồng thời, nhiều người đang khá quan ngại rằng việc tăng lượng robot có thể làm giảm số lượng công việc của con người. Quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào?

Trái ngược với quan điểm trên, những cải tiến công nghệ mới nhất, bao gồm tự động hóa, sẽ tạo ra nhiều công việc mới cho người lao động. Một ví dụ điển hình là các dịch vụ chia sẻ xe và phương tiện di chuyển hiện nay đang tạo việc làm cho hàng chục ngàn lái xe tại bất kỳ thời gian và địa điểm nào. Đây là minh chứng rõ ràng nhất cho khả năng cung cấp các công việc làm kiểu mới của quá trình tự động hóa, ngay cả khi xu hướng này đang thay đổi hoàn toàn phương thức làm việc ngày nay.

Mặt khác, tôi tin tưởng rằng nguồn nhân lực sẽ tiếp tục là động lực thiết yếu cho sự tăng trưởng của nền kinh tế. Các doanh nghiệp cần phải tìm ra cách khai thác và phát triển kỹ năng của nhân viên hiện tại và trong tương lai, nhằm xây dựng một đội ngũ nhân viên có khả năng củng cố hoạt động kinh doanh tiên tiến và đầy tính cạnh tranh trong thời đại kỹ thuật số. Bởi thực chất, mục tiêu cuối cùng vẫn là tăng cường khả năng hợp tác giữa con người với máy móc.

6.    Thế còn Siêu nhân học (transhumanism), ông có thể nói rõ hơn nó là gì?

Siêu nhân học (transhumanism) là một bước tiến về văn hoá và trí tuệ con người, nhằm chứng tỏ quan điểm chúng ta có thể, và nên cải thiện khả năng của con người nhờ sử dụng các công nghệ tiên tiến. Tương tự, các nhà nghiên cứu về siêu nhân học cũng rất quan tâm đến số lượng công nghệ ngày càng tăng giúp thúc đẩy khả năng về thể chất, trí tuệ và tâm lý vượt ra xa khả năng thông thư của con người.

Theo quan điểm của tôi, siêu nhân học chắc chắn là một bước tiến lớn trong công nghệ. Tuy nhiên, nhìn chung, mọi công nghệ đều nên được sử dụng một cách đúng đắn và phù hợp. Chúng ta không nên chỉ tập trung vào việc tăng cường phát triển các giác quan, trí tuệ, và tuổi thọ của con người, mà còn nên tập trung nâng cao xúc cảm, sự thấu hiểu và cả khả năng đưa ra quyết định công tâm nhất.

Một lĩnh vực quan trọng cho sự phát triển này là thiết bị đeo thông minh (wearable).  Đây chính là ví dụ điển hình về khả năng theo dõi sức khoẻ và hoạt động của con người. Có thể nói, thiết bị đeo thông minh (wearable) chính là công nghệ giúp nâng cao thể chất, và tăng cường khả năng giám sát cá nhân.

7.    Một vấn đề cũng đang rất được quan tâm, đó là hệ thống pháp luật liên quan đến hoạt động và trách nhiệm của trí thông minh nhân tạo (AI). Chúng ta có thể giải quyết các vấn đề pháp lý liên quan đến máy móc và robot như thế nào?

Hiện tại, các nhà lập pháp vẫn đang tiếp tục làm việc về vấn đề này. Theo tôi, khi có thay đổi, chúng ta cần có thời gian để điều chỉnh, và tạo ra một hệ thống pháp luật hiệu quả và hợp lý về các vấn đề liên quan. Quá trình này cũng từng được xảy ra tương tự khi mạng Internet xuất hiện. Một hệ thống pháp lý hoàn chỉnh cho trí thông minh nhân tạo, theo tôi, chỉ là vấn đề thời gian.

8.    Ngành công nghiệp “ô tô không người lái” đang phát triển nhanh chóng với sự tham gia của nhiều tập đoàn lớn. Trong bối cảnh chưa có hành lang pháp lý rõ ràng cho xe tự lái, ông có lời khuyên nào cho những người có ý định sử dụng những chiếc xe này trong tương lai không?

Ngày nay, những chiếc xe tự lái đã vượt xa khả năng của hệ thống chính sách hiện hành. Nhưng bối cảnh này đang dần thay đổi: Tại Mỹ, các nhà lập pháp đang đẩy mạnh quá trình thảo luận, và các cơ quan cũng bắt đầu phối hợp và nỗ lực cộng tác về vấn đề pháp lý. Trên thế giới, nhiều chính phủ đang nhận thức được tầm quan trọng của sự đổi mới, với khả năng ảnh hưởng trực tiếp với tốc độ tăng trưởng kinh tế. Đồng thời, người tiêu dùng sẽ dần quen thuộc hơn với công nghệ ô tô tự lái, thông qua các công nghệ trợ giúp lái xe. Một khi hệ thống liên quan có hiệu lực, người tiêu dùng có thể dễ dàng thích nghi hơn.

9.    Mạng lưới vạn vật kết nối Internet (IoT) có thể mở ra một kỷ nguyên mới, chuyển hóa cả Thế giới. Quan điểm của ông về công nghệ đột phá này là gì?

Một lần nữa, tôi muốn khẳng định rằng IoT là ví dụ điển hình cho cuộc cách mạng kết nối đã làm thay đổi cuộc sống của chúng ta, với 88% tổng lượng chi tiêu cho các sản phẩm điện tử tiêu dùng trên toàn cầu là dành cho các thiết bị kết nối. Cuộc cách mạng công nghiệp gần đây nhất đã diễn ra vào giữa thế kỷ 19. Vào thời điểm đó, các vật liệu mới như thép, hay các ngành công nghiệp mới như đóng tàu đã phát triển mạnh mẽ, giúp tạo ra hàng loạt công việc mới, và cải thiện điều kiện sống của con người. Tuy nhiên, cuộc cách mạng đó cũng dẫn đến nhiều vấn đề nan giải, như ô nhiễm môi trường và điều kiện làm việc độc hại. Cuộc cách mạng IoT sẽ có tác động tương tự đối với xã hội. Ngay tại giai đoạn khởi đầu hiện tại, chúng ta đã có thể thấy một số thách thức đang diễn ra, như vấn đề bảo mật thông tin cá nhân và nguồn dữ liệu. Song, chúng ta đã bắt tay vào giải quyết những vấn đề này, và chắc chắn sẽ sớm tìm ra giải pháp đúng đắn - hệt như cách chúng ta đã thành công vào 150 năm trước. Bởi lợi ích lâu dài của con người luôn được đặt lên vị trí quan trọng hơn so với những khó khăn ngắn hạn mà chúng ta sẽ còn phải đối mặt.

 10. Củng cố hệ thống an ninh cho thiết bị IoT luôn là vấn đề đau đầu đối với các lập trình viên. Lời khuyên của ông là gì, và theo ông, tương lai sẽ ra sao khi vạn vật đều trở nên thông minh?

Hiện nay, người tiêu dùng đã bắt đầu chú tâm đến vấn đề an ninh mạng, chủ yếu bởi tần suất và quy mô của các cuộc tấn công IoT ngày càng lớn mạnh. Những cuộc tấn công này dự kiến sẽ vẫn còn tiếp diễn, bởi tin tặc luôn tìm ra những cách thức mới nhằm khai thác và lợi dụng sơ hở từ các hệ thống không được chuẩn bị và bảo vệ kỹ càng.

Trong vài năm tới sẽ có sự gia tăng đáng kể trong việc đầu tư và đổi mới liên quan đến an ninh IoT; đồng thời các nhà hoạch định chính sách cũng nỗ lực đưa ra hệ thống hướng dẫn, và hỗ trợ về quy định và luật pháp. Tuy nhiên, chỉ phát triển phần mềm và kỹ thuật không thể một mình giải quyết hoàn toàn vấn đề này, giáo dục người tiêu dùng chính là điều vô cùng cần thiết nhằm thúc đẩy an toàn mạng và tránh được các lỗ hổng an ninh.

 

Xin cảm ơn ông về các thông tin bổ ích trên.

ĐTTD




Gửi nhận xét về bài viết:
Họ tên:    Email:
Nội dung:
  • DTTD