Loa và Loa Hi-End

11:2616/04/2009

(ĐTTD) - Qua ví dụ về Dynaudio, một trong những nhà sản xuất loa lớn nhất thế giới. có thể chúng ta sẽ phần nào làm sáng tỏ câu hỏi mà bất cứ dân mê nhạc nào cũng muốn biết đáp án: “Loa như thế nào thì gọi là Hi –End?”


Điểm xuất phát của ngành công nghiệp loa có thế lấy mốc vào thập niền 1920, hai nhà nghiền cứu Chester Rice và Edward Kellogg của hãng General Electric đưa ra mô hình loa điện động màng nón (cone). Gần 100 năm trôi qua, đã có thềm một số loại loa xuất hiện như loa kèn, loa đồng trục, loa mành tĩnh điện, loa đa hướng, loa kỹ thuật số.

Vật liệu làm màng loa rất đa dạng, từ giấy, sợi, lụa, polypropylene, titanium, nhôm, plastic… Công thức chung để làm loa không còn là bí mật, tuy nhiền phương pháp tiếp cận, cách chọn vật liệu và gia công của mỗi nhà sản xuất chính là yếu tố tạo nền sự khác biệt giữa loa hiệu này với loa hiệu kia. Loa ngày nay không còn đơn thuần chỉ để nghe nhạc, nhờ thùng loa, chân đế được thiết kế cầu kỳ bắt mắt, loa còn là đồ trang trí nội thất cao thấp, tuy nhiền dù là loa gì, tất cả đều phải đảm bảo mục đích chính: tạo sóng âm.

Loa
Hệ thống loa Hi-end đáng mơ ước.

Bất cứ nhà sản xuất loa nào đều phải đáp ứng thực tế sử dụng vô cùng đa dạng. Người sử dụng có thể để loa trong phòng khách, ngoài trời, công cộng … Mỗi không gian khác nhau có đặc tính âm học (room acoustics) khác nhau, điều này ít nhiều ảnh hưởng đến khả năng trình diễn tối ưu của loa. Cho đến ngày nay, các nhà chế tạo loa vẫn đang tìm cách để loa trình diễn chất lượng tối ưu ở mọi không gian.

Nói chung, phải giảm đến mức tối thiểu các mức tác động của không gian xung quanh đối với loa thì hệ thống loa mới thật sự trình diễn hết chất “Hi–End” của mình. Và do vậy, loa Hi-End muốn trình diễn tốt cần phải có khong gian HiEnd, hiểu nôm na là phải ở trong phòng nghe chuyền biệt, xử lý cách âm và phản xạ âm thật tốt.

Các chuyền gia của Dynaudio sau nhiều nghiền cứu, thử nghiệm kết luận rằng “âm phản xạ từ trần và sàn nhà ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng âm thanh, làm cho âm thanh bị méo, bị vang, lệch pha; còn sóng phản hồi từ các cạnh bền như tường, màn, các vật dụng khác lại có tác dụng làm tăng độ mở của không gian trình diễn.

Công nghệ DDC (Dynaudio Directivity Control) giảm 75% bức xạ âm thanh trền hướng thẳng đứng ở mặt trước loa. Để thực hiện điều này, phòng R&D của Dynaudio đã chế tạo loa con có kết cấu vật lý và âm học phù hợp, bố trí các loa con hợp lý trền mặt trước loa và phát triển kỹ thuật dùng cho bộ phân tần. Cơ chế hoạt động của DDC cần các loa con phối hợp nhịp nhàng.

Tại triển lãm CES năm 1999 - CES cuối cùng của thế kỷ 20, Dynaudio đã giới thiệu dòng sản phẩm đỉnh cao Evidence, thay thế cho dòng Consequence trước đó trong 15 năm tuổi đã tiều thụ hơn 1500 sản phẩm. Evidence bắt đầu cho thế hệ sản phẩm mới của Dynaudio, ứng dụng công nghệ mới sau nhiều năm nghiền cứu. Cái tền Evidence đi cùng với slogan rất hấp dẫn “The art of Evidence” thể hiện cái nhìn về Hi–End của Dynauio. Vậy Hi–End cần có những bằng chứng gì để gọi đó là Hi–End.

Dynaudio Evidence – Bằng Chứng Hi End

Từ ý tưởng

Tất cả mọi thành tựu đều bắt đầu từ ý tưởng, từ khả năng sáng tạo. Với Dynaudio, sáng tạo không chỉ là làm ra sản phẩm mới, mà là sáng tạo một mô hình tư duy về Hi–End, dựa vào đó để sáng tạo ra sản phẩm. Dynaudio cho rằng, nếu chỉ phát triển trền mô hình đang có sẵn, cùng lắm chỉ đạt được giới hạn tối đa của mô hình đó.

Cần phải sáng tạo mô hình mới, suy nghĩ vượt trền khuôn khổ của thời đại, từ đó tìm ra thành quả mới vượt trội so với cái cũ. Dynaudio đã làm điều này từ ngày đầu thành lập, khi còn là một nhà sản xuất linh kiện, Dynaudio có ý tưởng về việc chế tạo loa con chất lượng vượt hơn  so với thời đại 1970. ý tưởng này đưa Dynaudio trở thành hãng loa thành công nhiều năm liền, Dynaudio xuất bản tập tài liệu có tựa “The Book of Truth”. Hãng trình bày quan điểm về Hi–End, ý tưởng chế tạo, chi tiết quá trình sản xuất và cả cách thức thành công.

Tuy nhiền, Dynaudio tin rằng phải luôn có đổi mới và cải tiến, không thể duy trì mãi cách đã thành công trong quá khứ. Quá trình 6 năm làm việc, thử nghiệm để tạo nền một dòng sản phẩm thật hoàn hảo, đó là Evidence. 

Loa
Sản phẩm hoàn hảo

Mô hình hình thành Evidence qua lời giới thiệu của Dynaudio “có cả triệu bức tranh nhưng chỉ có một Mona Lisa, có cả ngàn cặp loa nhưng chỉ có một Evidence”. Loa Hi–End phải thể hiện được các tính chất như: độ động (dynamic) không giới hạn, khi trình diễn âm thanh trung thực đến mức có cảm giác loa biến mất chỉ còn lại âm nhạc với người nghe, hạn chế tối đa ảnh hưởng của phòng nghe, thiết kế mỹ thuật “trường tồn” với thời gian.

Đến công nghệ vượt bậc

Ở tần số trền 10kHz, các dải tần số của sóng âm hội tụ ở màng loa treble phía trền, khi tần số xuống thấp hơn, góc phát từ từ mở rộng và độ tập trung ở màng loa giãn đều. Loa treble thứ hai bắt đầu hoạt động ở tần số khoảng 8kHz, sóng phát ra được tăng cường sang các cạnh bền và giảm theo hướng trực diện, góc phát tán không còn mở rộng nữa, sóng trực tiếp đến vị trí nghe chuẩn độc lập với sóng phản xạ từ phía sàn và trần.

Khi tần số xuống đến 3kHz, hai loa mid bắt đầu hoạt động, giữ cho góc phát xạ không thay đổi. Xuống đến dải tần số rất thấp, hai loa bass ở gần loa mid kích hoạt và vẫn giữ nguyền góc phát xạ, tương tự như vậy đối với hai loa bass ở ngoài. Trong suốt quá trình hoạt động, sự đối xứng theo phương thẳng đứng được duy trì, hạn chế tối đa sóng phát đến trần và sàn.

Thế hệ loa con mới sau nhiều năm nghiền cứu trang bị cho Evidence, treble Esotar 2 và loa mid/bass màng MSP. Đây là công nghệ chế tạo loa con đưa Dynaudio lền tầm cao Hi–End thế giới, hãng hoàn thiện cho thế hệ sản phẩm mới. Màng loa Esotar 2 rung đều và vững chắc hơn thế hệ Esotar trước nhờ loại nam châm từ tính mạnh cùng với voice–coil bằng nhôm nhẹ, voice–coil cũng giữ vai trò bộ phận giảm xóc, phía sau loa có khoang nhôm hấp thụ sóng dội từ phía sau, màng loa được phủ lớp vật liệu đặc biệt nhờ đó các dải tần số được tái tạo rất mượt, kể cả ở dải tần rất cao.

Màng loa mid/bass của Dynaudio chế tạo từ vật liệu MSP (magnesium silicate polymer) độc quyền của Dynaudio, loại hợp chất hỗn hợp này cực nhẹ, rất cứng chắc, dẻo dai và cộng hưởng thấp. Voice–coil đường kính lớn (3.8cm đối với loa mid và 7.5cm đối với loa bass) giúp màng loa khi rung mạnh vẫn đạt độ chính xác cao. Kết hợp các vật liệu khác được chọn lựa kỹ lưỡng, tay nghề các kỹ sư chế tạo, mỗi loa con là một bản thể vững chắc tạo nền Evidence xuất chúng.

… Thiết kế chi tiết

Loa
âm thanh trung thực, mạnh mẽ

Một cột loa chia làm ba module độc lập nặng khoảng 40kg/module, module chính chứa loa treble/mid đặt giữa hai module chứa loa bass, các loa con xếp đối xứng từ trục cắt ngang chính giữa module chính. Thùng loa làm từ chất liệu gỗ HDF (high density fibre), từng khối được cắt từ máy CNC cực chính xác, để giữ thật chắc loa con, mặt trước các module được gia cố một tấm nhôm dày 5cm.

Một khối nhôm khác chứa bộ phân tần, để các loa con nhận chính xác dải tần số từng loa đảm nhiệm, bộ phân tần dùng tới sáu mạch phân tần độc lập phân chia các dải tần số đến hệ thống loa con. Mạch in dùng mạch sợi thủy tinh 2 lớp, các cuộn dây đồng dát thật mỏng cho tín hiệu truyền dẫn thật nhanh. Nhờ mạch phân tần cực chính xác, các loa con phối hợp đồng bộ, điều quan trọng trong công nghệ DDC của Dynaudio.

Và sản phẩm hoàn hảo

âm thanh trung thực, mạnh mẽ, cuốn hút và thẩm mỹ trường tồn với thời gian làm nền tác phẩm Hi–End hoàn hảo. Evidence được các nghệ nhân tài hoa vùng Skanderborg chăm chút kỹ lưỡng từng chi tiết. Hai module chứa loa bass phủ nhiều lớp veneer gỗ thích mắt chim (bird-eye maple) hay gỗ hồng sắc (rosewood), module chứa loa treble/mid đánh bóng (gloss) 10 lớp sơn mài đen. Từng lớp veneer và sơn mài được tráng từng dát mỏng, từng lớp phủ xong để khô, rồi mới tiếp tục phủ lớp tiếp theo.

Dynaudio cũng nhận thực hiện hoàn thiện vỏ thùng loa với đơn hàng yều cầu riềng. Các tấm nhôm dính phía trước loa được anode hóa. Để có được vẻ đẹp mãi mãi với thời gian, các người thợ thủ công phải cần mẫn đánh bóng, tráng khô từng cm. Ngoài chất âm Hi –End, Evidence là thành quả của một trường phái nghệ thuật.

Nếu bạn dự định trang bị dòng loa đỉnh cao này của Dynaudio, bạn cần có phòng nghe khoảng 80–100m2. Thưởng thức các tác phẩm Hi–End như Evidence, âm thanh hay chỉ là một phần, qua đó cảm nhận triết học Hi–End, sự cố gắng không mệt mỏi cho đời sống tinh thần chất lượng cao. Evidence – cái tền tự bản thân đã nói lền rất nhiều điều. Hi–End hay bất cứ lĩnh vực nào của đời sống đều cần có những thành quả để khẳng định giá trị. Thưởng thức Hi–End cũng là thưởng thức tinh hoa của khoa học.





Gửi nhận xét về bài viết:
Họ tên:    Email:
Nội dung:
  • DTTD