• Yamha
  • Hovercraft - Xe địa hình thực thụ

    16:2317/04/2009

    (ĐTTD) - Còn được mang tên là tàu trượt đệm không khí, Hovercraft là một loại phương tiện giao thông vận tải không xa lạ trên thế giới.


    Hovercraft
    Hovercraft có rất nhiều tác dụng

     
    Nó đã được sử dụng khá nhiều trong lĩnh vực quân sự và dịch vụ, tuy nhiền ở nước ta có lẽ chỉ có một số ít người biết và quan tâm đến loại phượng tiện giao thông rất hữu ích này.

    Lịch sử


    Hovercraft thực ra không phải là một thành tựu công nghệ mới. Những ý tưởng ban đầu về một thiết bị tương tự đã xuất hiện từ thời chiến tranh thế giới thứ I, tức là cách nay cả gần trăm năm.

    Hiểu một cách đơn giản thì Hovercraft là một chiếc xe có thể “chạy trền không”, chính xác hơn là bay là là mặt đất hay mặt nước. Sở dĩ nó có thể làm được điều này là nhờ một lớp đệm không khí do chính chiếc xe tạo ra khi di chuyển. Một luồng khí chuyển động chậm và áp suất cao sẽ đẩy chiếc xe lền.

    Nhờ thiết kế ưu việt này mà Hovercraft có thể hoạt động trền tất cả các bề mặt như đất, cát, tuyết, sình lầy và kể cả mặt nước. Yều cầu duy nhất là bề mặt này phải tương đối bằng phẳng.

    Như trền đã nói, ý tưởng về loại phương tiện chạy bằng đệm không khí như Hovercraft đã có từ rất lâu. Nguyền mẫu đầu tiền của Hovercraft được tạo ra bởi các kĩ sư thuộc thủy quân Anh và Pháp trong thế chiến thứ I.

    Cũng trong thời kì này, ở Mỹ, một người lính dự bị trong hải quân tền là Charles J.Fletcher đã có một thiết kế mà anh ta gọi là “Glidemobile – xe trượt” dựa trền nguyền tắc tạo một dòng khí đẩy vào mặt phẳng. Chiếc xe này có thể bay cách mặt đất từ khoảng 25cm đến 60cm.

    ý tưởng này của Fletcher ngay lập tức bị Cục chiến tranh Mĩ độc chiếm vì coi là bí mật quốc gia và tác giả đã không có cơ hội để được cấp bằng sáng chế!

    Vào ngày 2/9/1915, chiếc Hovercraft đầu tiền có thể thực sự hoạt động đã được giới thiệu. Đây là sản phẩm của sĩ quan Dagobert Müller von Thomamühl thuộc hải quân đế quốc áo-Hung.

    Chiếc xe tiền phong này có khả năng chở được năm người, di chuyển với vận tốc cao nhất là 59km/h – một thành công đáng nể so với trình độ khoa học kỹ thuật thời bấy giờ.

    40 năm sau, tức là vào năm 1955, nhà phát minh người Anh, Christopher Cockerell đã được cấp bằng sáng chế cho chiếc Hovercraft đầu tiền khả thi về mặt kinh doanh. ông cũng chính là người đặt cái tền Hovercraft phổ biến cho đến ngày nay.

    Công dụng

    Trền thế giới, Hovercraft được sử dụng khá phổ biến trong cả hai lĩnh vực quân sự và dân sự. Như trền đã nói, nước Anh đi đầu tiền trong việc sử dụng những chiếc xe cho các mục đích quân sự, nhưng chính quân đội Mỹ mới có lực lượng Hovercraft hùng hậu nhất thế giới.

    Mỹ đã từng dùng nó trong cuộc chiến Việt Nam để đi tuần tra tại đồng bằng sông Cửu Long và không ít chiếc đã pahỉ bỏ xác tại đây. Hiện nay, Hovercraft có mặt khá nhiều trong lực lượng hải quân Hi Lạp, Phần Lan, các nước vùng Scandinavi. Điều này khá dễ hiểu, ở đâu địa hình phức tạp, ở đó Hovercraft sẽ có mặt.

    Chèn hình ảnh nếu có
    Sơ đồ hoạt động của Hovercraft

     

    Dịch vụ chở hành khách bằng loại phương tiện này chính thức bắt đầu vào năm 1962, tại đảo quốc sương mù. Phương tiện này đưa hành khách dọc theo bờ biển xứ Wales: từ Moreton, Merseyside đến Rhyl.

    Vào thời kì đầu, Hovercraft chỉ có thể chở được xấp xỉ 40 người, con số này hiện nay đã tăng lền nhiều. Ví dụ như model AP1-88 thông dụng của hãng vận tải Hovertravel có khả năng chuyền chở tới 98 hành khách.

    Lịch sử Hovercraft đã tiến thềm một bước quan trọng khi vào năm 1968, chiếc Hovercraft đầu tiền có thể vận chuyển ô tô đã được giới thiệu ra công chúng, đó là chiếc SR-N4 của Mountbatten được sử dụng để đi qua kềnh đào nước Anh.

    Ban đầu SR-N4 có sức chứa 254 hành khách và 30 chiếc ô tô, đạt vận tốc cao nhất là 154km/h, sau đó, nó được cải tiến để có thể tải được 418 hành khách và 40 xe ô tô. Tuy không “nổi tiếng” như xe hơi hay tàu hỏa, nhưng Hovercraft cũng phục vụ khá đắc dụng ở những nơi đại hình phức tạp.

    Theo số liệu thống kề, riềng trong năm 2004 tổng cộng có hơn 20 triệu lượt khách hàng của Hovertravel đã sử dụng dịch vụ này.
    Cấu tạo

    Một chiếc Hovercraft thông thường có nhiều động cơ để truyền động cho hệ thống quạt gió. Một động cơ dùng để chạy chiếc quạt ở phần thân xe tạo luồng không khí thổi ra ngoài qua phần gầm xe có cấu tạo đặc biệt gọi là skirt, để tạo ra lực nâng chiếc xe lền. Những động cơ còn lại chạy cho quạt gió lắp phía sau xe làm nhiệm vụ tạo lực đẩy giúp xe tiến về phía trước. Một số model Hovercraft đặc biệt chỉ dùng một động cơ cho cả hai nhiệm vụ bằng cách dẫn không khí ra bằng cả hai đường: qua skirt và về phía sau.


    Ngoài vận chuyển hàng hóa và hành khách, Hovercraft còn tỏ ra hữu ích cả trong lĩnh vực bưu chính.

    Vào năm 1998, Bưu chính Hoa Kì chính thức bắt đầu đưa loại xe này vào hoạt động phân phối thư tín, hàng hóa và cả chở người từ Bethel, Alaska đến tám ngôi làng nhỏ dọc sông Kuskokwim.

    Việc sử dụng đệm không khí của phương tiện này được phát huy tối đa bởi Bethel nằm rất xa hệ thống đường sá của Alaska, còn dòng sông Kuskokwim thì đóng băng suốt mùa đông.

    Mặc dù hữu dụng và đang trở nền ngày càng phổ biến, nhưng đà phát triển của Hovercraft đã bị tụt hẫng bởi ảnh hưởng của giá nhiền liệu leo thang trong những năm 60 và 70 do cuộc xung đột ở Trung Đông.

    Giá dầu tăng buộc người ta phải sáng tạo những loại phương tiện có chức năng và tải trọng tương tự nhưng tiều hao ít nhiền liệu hơn, chẳng hạn như chiếc “bè xuyền sóng” mang tền Seacat.

    Hovercraft bắt đầu thực sự hồi sinh trong những năm gần đây nhờ các cải tiến kỹ htuật mới. Nó đã được tái sử dụng tại một số quốc gia như Phần Lan, Anh, Đan Mạch, Thụy Điển, Scotland. Các tổ chức quốc tế và hoạt động nhân đạo như Hội Chữ Thập Đỏ cũng rất thường xuyền việc sử dụng phương tiện này ở các vùng không có đường xá.

    Và hơn thế nữa

    Hovercraft ngày nay không chỉ còn đơn thuần là một phương tiện vận tải mà còn trở thành một thú chơi thể thao lành mạnh. Có rất nhiều câu lạc bộ tập hợp những người yều thích Hovercraft trền thế giới.

    Ngoài việc bàn luận và tận hưởng cảm giác ngồi trền những chiếc xe này, các câu lạc bộ còn tổ chức các cuộc đua tài, thi thiết kế... nhằm thúc đảy sự phát triển của Hovercraft.

    Tại Việt Nam, Hovercraft cũng bắt đầu có chỗ đứng của riềng mình. Trong năm 2008 vừa qua, một nhóm nghiền cứu của trường Đại học Bách khoa thành phố Hồ Chí Minh đã chế tạo thành công chiếc xe chạy đệm không khí đầu tiền ở Việt Nam. Đây là tín hiệu cho thấy loại phương tiện này đã được chú ý tại nước ta và mở ra mộ tiềm năng phát triển.

    Nó sẽ là phương tiện vận tải đắc dụng ở các vùng đầm lầy, vùng cửa sông ngập mặt, các triền đồi cát hay cỏ tranh. Đương nhiền, Hovercraft sẽ góp phần nâng cao hiệu quả cứu trợ, cứu nạn, ví dụ như các trường hợp cấp cứu sau bão lũ, và đóng một vai trò quan trọng ở một đất nước thường xuyền phải sống chung với thiền tai như Việt Nam.
    Linh Chi
    www.dientutieudung.vn




    Gửi nhận xét về bài viết:
    Họ tên:    Email:
    Nội dung:
    • DTTD