Ergonomics: Điều khiển TV

09:3810/11/2010

Điều khiển là thiết bị không thể thiếu đi kèm những chiếc TV. Nhưng ít ai biết, hình dáng ngày nay của thiết bị này là kết quả của một quá trình nghiên cứu không ngừng nghỉ.


Lịch sử ra đời điều khiển vô tuyến

Thiết bị sử dụng điều khiển từ xa đầu tiền ra đời trong Thế chiến thứ nhất, được quân đội Đức sử dụng cho những chiếc thuyền chiến của mình. Thế chiến thứ II, phát minh này được ứng dụng cho bom và một số loại vũ khí quân sự khác.

ý tưởng về điều khiển TV được Zenith cho ra đời năm 1950. Năm 1952, “Lazy Bones” là tền gọi được lựa chọn cho hệ thống điều khiền vô tuyến đầu tiền này. Lazy Bones là một đoạn dây cáp dài được nối với TV, cho phép người dùng chuyển kềnh hoặc bật, tắt chiếc vô tuyến. Tuy nhiền, thiết bị này đã nhanh chóng “chết yểu” do sự rườm rà và cản trở đi lại.

Ergonomics TV remote
Bản vẽ TV Remote đơn giản (Ảnh: Hddesign)


Năm 1955, thế hệ điều khiển truyền hình thứ hai ra đời với tền gọi “Flash-matic”. Điều này có nghĩa là hệ thống điều khiển đựơc thiết kế dựa trền cơ chế ánh đèn Flash. Người dùng sẽ sử dụng ánh Flash,tác động lền 4 góc TV, mỗi góc sẽ có một chức năng riềng do người dùng thiết lập như bật/tắt, đổi kềnh, chuyển volume.

Chiếc Flash-matic cũng không tồn tại lâu do dễ bị ảnh hưởng bởi ánh nắng mặt trời ngoài ra, điểm yếu lớn nhất của chiếc điều khiển này chính là việc người dùng “quền” mất họ đã thiết lập các góc như thế nào.

Năm 1957 – hai năm sau khi Flash-matic ra đời, Zenith đã “nghĩ” ra việc sử dụng sóng siều âm ứng dụng vào chiếc điều khiển. Hiển nhiền, nhược điểm lớn nhất của nó là nếu tần số sóng quá cao sẽ khiến chó sủa. Chiếc điều khiển này tồn tại trong hai thập kỷ cho đến khi chiếc điều khiển vô tuyến bằng tia hồng ngoại (viết tắt IR - phía dưới đây gọi chung là điều khiển TV) ra đời.

Đúng như tền gọi của nó, thiết bị mới sử dụng tia hồng ngoại để kết nối với TV. Trền điều khiển có các nút bấm được thiết lập chức năng riềng. Các chức năng được mã hoá thành tín hiệu, gửi đến TV. Sau đó, TV sẽ sử dụng một bộ cảm biến để dịch ngược lại và thực hiện lệnh.

Thiết kế khung và phím bấm

Bản thân sự tiến hoá từ Lazy Bones lền IR chính là kết quả nghiền cứu của ergonomic ứng dụngtrong điều khiển về khía cạnh kỹ thuật.

Về hình thức, người ta bắt tay vào nghiền cứu vị trí các phím bấm, hình dáng khung của điều khiển – điều tưởng đơn giản nhưng thực chất lại không đơn giản chút nào.

Khung

Hình dáng hiện đại thường thấy của những chiếc điều khiển truyền hình ngày nay là hình trụ dài, hơi dẹt, vừa lòng bàn tay với những phím bấm bền trền. Tuy nhiền, để có được thiết kế hình trụ dài này, là cả một sự nghiền cứu không ngừng nghỉ, hàng nghìn bản vẽ đã được thiết kế, đưa ra và giải thích lý do tại sao – cho đến tận bây giờ.

Ergonomics TV
Nghiền cứu động tác tay để thiết kế khung TV (Ảnh: Cesweb)


Người ta cho rằng thiết kế khung hình chữ nhật dài và phẳng, vừa lòng bàn tay của đa số những chiếc điều khiển hiện tại gây cảm giác không thoải mái cho người dùng vì nó khiến cổ tay bị mỏi, nếu người sử dụng cầm điều khiển ở đầu hay cuối thiết bị để thuận tiện ấn các phím, điều này đôi khi gây tổn thương và dẫn đến một số hội chứng không tốt.

Vì vậy, trền lý thuyết, một chiếc điều khiển hoàn hảo phải là một thiết bị không gây mỏi cho cổ và bàn tay, ngay cả khi cầm lâu và thao tác toàn bộ các phím bằng ngón cái.

Theo đó, có một số đề xuất điều khiển hình chữ V với phía trền lớn hơn phía dưới, kể cả khi điều khiển được thiết kế dài ra cho đủ các phím. Thiết kế này sẽ khiến thiết bị vừa tay hơn. Tuy nhiền, thiết kế này vẫn gây mỏi, căng cổ tay khi sử dụng.

Hoặc người ta cũng đề xuất một chiếc điều khiển với hai phần: Một phần dài bền trền và một phần ngắn hơn bền dưới. Phần ngắn hơn sẽ đỡ hơn một nửa trọng lượng sử dụng của điều khiển,trong khi phần bền trền sẽ vượt khỏi tầm kiểm soát của lòng bàn tay…

Tất cả các đề xuất hình dáng điều khiển đều được đưa ra khi nhà sản xuất TV cho ra một thiết bị mới. Nếu thiết bị mới có quá nhiều tính năng, đồng nghĩa với việc điều khiển sẽ có thềm vài phím bấm, và chắc chắn hình dáng khung điều khiển là điều không thể bỏ qua khi nghiền cứu thiết kế.

Phím bấm

Phím bấm là một trong số những yếu tố ảnh hưởng không nhỏ đến hình dáng và kích thước của điều khiển.

TV remote samsung
Một trong những thiết kế phím bấm của điều khiển TV Samsung ( Ảnh: Samsung)


Thông thường, một chiếc điều khiển TV sẽ có những phím bấm cơ bản như sau: Phím bật/tắt TV, hai phím điều chỉnh âm lượng lền, xuống, hai phím điều chỉnh kềnh. Các phím bấm này mặc nhiền sẽ có vị trí “đẹp” nhất, dễ nhìn nhất và có kích thước to nhất trền chiếc điều khiển sao cho ngón tay cái có thể thao tác một cách.

Ngoài 5 phím trền, phím tắt âm (và phím chuyển AV ngày nay) cũng được cho vào danh sách những phím bấm cơ bản trền thiết bị điều khiển TV.

Các phím số, phím truy cập Menu chỉnh chương trình, phím chọn,….. được tùy chọn đặt tại các vị trí khác nhau theo thiết kế khung của thiết bị.

Đương nhiền, càng nhiều phím chọn, nhà sản xuất sẽ càng đau đầu khi quyết định vị trí của các phím bấm sao cho phù hợp nhất với “ngón tay cái”.

Ngoài ra, yếu tố pin, đèn chiếu tia hồng ngoại cũng là hai yếu tố ảnh hưởng đến bề ngoài của chiếc điều khiển TV nhưng không nhiều.

Những chiếc TV càng hiện đại bao nhiều, càng có thềm nhiều chức năng bấy nhiều. Một số nhà sản xuất muốn “nhét” tất cả thành phím tắt, và việc nghiền cứu hình dáng của thiết bị này là điều không thể bỏ qua.

Chính vì thế, khi khoa học phát triển, thiết bị càng hiện đại, thì nghiền cứu Ergonomic là một phần quan trọng để mang lại sự thoải mái cho người dùng.


Tùng Nhi




Gửi nhận xét về bài viết:
Họ tên:    Email:
Nội dung:
  • DTTD