Kỹ thuật chụp chân dung (phần 1)

11:0016/03/2010

(Điện tử tiêu dùng) - Cùng chúng tôi tìm hiểu, khám phá nghệ thuật chụp ảnh chân dung và cách thức để có một bức ảnh chân dung đẹp.

 
Ảnh chân dung

Ảnh chân dung hiểu đơn giản là một bức ảnh chụp ai đó (một, hoặc một nhóm) và lột tả được thần thái, tính cách của đối tượng. 

Mỗi đối tượng đều có cách bộc lộ cảm xúc và thái độ khác nhau. Người chụp ảnh chân dung đẹp là biết cách nắm bắt được thần thái, cảm xúc của đối tượng và thể hiện được chúng trên những bức ảnh.

Kỹ thuật chụp chân dung
Ảnh chụp bằng EOS 5D + 135mm f2L USM
Khẩu: 2 - Tốc độ màn trập: 1/100giây - ISO: 800
Sử dụng 2 đèn flash, 1 đèn đánh phía trước và 1 đèn đánh phía sau

Tùy theo mục đích chụp mà chụp ảnh chân dung được chia làm nhiều trường phái khác nhau. Cơ bản có thể chia thành 2 thể loại ảnh chân dung: Ảnh chân dung có sắp đặt và chân dung đời thường mang tính cảm xúc, chú trọng đến khoảnh khắc.

Một số ảnh chân dung được sắp đặt:
Kỹ thuật chụp chân dung
Siêu mẫu Lan Hương
Ảnh chụp bởi EOS 5D MarkII + 50mm f1.4 USM. Khẩu: 1.4 - Tốc độ màn trập: 1/80giây - ISO: 800
Đánh 2 đèn flash, 1 đèn trước và 1 đèn phía sau

Kỹ thuật chụp chân dung
Vedette Hồng Quế (PinkQ)
Ảnh chụp bằng EOS 5D MarkII + 85mm f1.8 USM, khẩu: 2 - Tốc độ màn trập: 1/320giây - ISO: 200

Một số ảnh chân dung đời thường:

Kỹ thuật chụp chân dung
Ảnh chụp bằng EOS 5D MarkII + 50mm f1.4 USM
Khẩu: 2 - Tốc độ màn trập: 1/60giây - ISO: 100

Kỹ thuật chụp chân dung
Ảnh chụp bằng EOS 5D MarkII + 16-35mm f2.8L USM
Khẩu: 3.2      Tốc độ màn trập: 1/125giây    ISO: 200

Các yếu tố ảnh hưởng đến một bức ảnh chân dung

Thân máy:

Với máy ảnh du lịch (PnS - loại máy không có ống kính rời) việc thực hiện những bức ảnh rất đơn giản nên chúng tôi không đề cập đến. Dưới đây là vài nét khác biệt cơ bản giữa dòng máy PnS phổ thông và dòng máy có ống kính rời bán chuyên nghiệp.

Kỹ thuật chụp chân dung
Ảnh chân dung được chụp từ máy Canon G10
Kỹ thuật chụp chân dung
Ảnh chân dung được chụp từ máy 5D Mark II + 50mm f1.4: Người mẫu được tách ra khỏi phần phông nền đã được làm mờ
 
Ảnh chụp từ máy Canon G10 và EOS 5D Mark II không có nhiều khác biệt về màu sắc và độ nét dù được chụp tại cùng một khẩu 2.8 và tốc độ màn trập là 1/80s. Sự khác biệt chủ yếu do cảm biến hình ảnh (sensor) của dòng PnS nhỏ hơn dòng DSLR quá nhiều.

Những ống kính trên máy PnS luôn có góc rất rộng do đó làm phông nền của bức ảnh dù ở khẩu 10 hay khẩu 2.8 không có nhiều khác biệt, mọi chi tiết trên ảnh nét đều từ gần đến xa.

Ngược lại, trên máy DSLR, đặc biệt là những máy có bộ cảm biến ảnh full-frame thì khi chụp chân dụng tại khẩu lớn (như 1.2, 1.4, 1.8, 2, 2.8,...) luôn có sự tách biệt giữa người mẫu và phông nền phía sau. Đó chính là hiệu quả của những ống kính có độ mở lớn.

Bên cạnh đó, các công nghệ khử nhiễu tại ISO cao, IS hay VR (chống rung khi chụp ở tốc độ màn trập thấp),... của dòng DSLR cũng luôn cho hiệu qua tốt hơn các dòng máy PnS.

Ống kính (Lens)

Dù sử dụng máy ảnh Canon hay Nikon, hầu hết các nhiếp ảnh gia sử dụng ống kính 70-200 f2.8 hoặc 80-200 f2.8 để chụp chân dung. Đơn giản vì nó đạt được hiểu quả làm mờ phông nền và có giải tiêu cự rất linh hoạt.

Tuy nhiên với trọng lượng hơn 1,3kg, những ống kính này không phải là lựa chọn tối ưu cho người dùng phổ thông. Một giải pháp hay hơn và thường được nhiều chuyên gia máy ảnh khuyên dùng cho việc chụp chân dung là sử dụng các ống kính một tiêu cự (Prime lens).

Ống kính một tiêu cự tuy có sự hạn chế về tính linh hoạt khi sử dụng nhưng bù lại nó có chất lượng quang học cao. Một số ống kính một tiêu cự thường được sử dụng để chụp chân dung như: Canon EF 85mm f1.2L USM, Canon EF 135mm f2L USM, … hay Nikon 85mm f1.4D AF Nikkor, Nikon 105mm f2.0D AF Nikkor, …

Kỹ thuật chụp chân dung
Bộ 3 ống kính một tiêu cự huyền thoại của Canon
EF 35 f1.4L USM, EF 85 f1.2L USM, EF 135 F2L USM

Tốc độ và khẩu độ

Để chụp được một bức ảnh bạn phải hiểu thế nào là tốc độ, khẩu độ.

Khi chụp chân dung, người sử dụng thường dùng tới ống kính tele-zoom có tiêu cự dài (như 70-200mm, 85mm, 135m,…).

Đối với ống tele, tốc độ cửa trập (speed) cần phải đạt mức tối thiểu bằng với tiêu cự mà bạn chụp (vd: khi bạn sử dụng ống 70-200 f2.8 L của Canon thì tốc độ tối thiểu để đảm bảo rằng bạn không rung tay tại tiêu cự 200mm là 1/200 giây, nếu tốc độ màn trập của bạn dưới con số này, ảnh có thể mất nét và rung tay trừ phi camera được đặt lên tripod).

Tốc độ màn trập nhanh như vậy sẽ ảnh hưởng đến lượng ánh sáng vào ảnh, có thể làm ảnh của bạn bị thiếu sáng. Khi đó bạn cần sử dụng đến nguồn sáng ngoài như đèn flash, hắt sáng, …

Kỹ thuật chụp chân dung
Ống kính tiêu cự dài luôn là lựa chọn để chụp chân dung

Bên cạnh đó, khẩu độ hay là độ mở của ống kính cũng góp phần để có một bức ảnh đẹp.

Ống kính mà bạn sử dụng có độ mở ống kính càng lớn (f1.2, f1.4, f1.8, f2,…) thì phần hậu cảnh sẽ càng được xóa nhòa, làm nổi bật hơn nữa chân dung của chủ thể mà bạn muốn chụp. Tuy nhiên, với những ống có độ mở quá lớn sẽ làm độ sâu trường ảnh (DOF) rất mỏng, dễ dẫn đến việc chủ thể mất nét.

Kỹ thuật chụp chân dung
Hiệu ứng xóa phông của ống Canon EF 85 f1.2 L mark II khi mở tại khẩu 2.0
Ảnh chụp bởi Canon 5D mark II + 85 f1.2L. Khẩu: 2 Tốc độ màn chập: 1/500giây ISO: 100

Lighting – Ánh sáng

Nói đến ảnh là nói tới ánh sáng. Không có ánh sáng sẽ không chụp được ảnh.

Nguồn sáng ngoài chức năng chính còn là một yếu tố để diễn tả cái đẹp, sang trọng của sự sống và là điểm nhấn trong nội dung bức ảnh. Ánh nắng ban ngày vàng rực rỡ, trong đêm có ánh sáng tỏa một vùng chìm chìm nổi nổi, những ánh hào quang xung quanh sự vật, ánh đèn tỏa xuống lung linh, huyền ảo hay ánh đèn sân khấu đầy màu sắc,….

Không phải lúc nào ta cũng có được một nguồn sáng thuận tốt nhất. Để bù vào những nơi mà nguồn sáng thiếu, người chụp ảnh chuyên nghiệp thường mang theo một tấm hắt sáng. Hắt sáng cũng góp phần làm cho khuôn mặt người được chụp sáng đều hoặc với nhiều cách khác nhau.

Phương pháp này tạo được chiều sâu, tạo khối cho đối tượng. Ánh sáng từ tấm hắt sáng sẽ xua tan những chỗ tối, những điểm khuất từng vùng của đối tượng như hốc mắt, hốc mũi, vùng cổ... giúp che đi những nếp nhăn nhỏ già nua, tạo cho bức ảnh những nét tươi trẻ, …

Nguồn sáng phụ cũng rất quan trọng. Là một yếu tố để diễn tả cái đẹp, cái thần của con người. Ánh đèn dầu lung lay tỏa sáng một vùng nhỏ trên gương mặt người trong ảnh. Nắng chiếu xiên từ phía sau hoặc từ bên cạnh có thể làm cho sợi tóc nổi bật lên, thấp thoáng những viền trắng xung quanh nhân vật lúc sợi nắng tỏa xuống bờ vai…

Kỹ thuật chụp chân dung
Ảnh chụp dưới ánh sáng chiếu xiên của mặt trời lúc xế chiều sẽ làm nổi bật chủ thể hơn trên phông nền đã được làm nhòa
Ảnh chụp bởi 5D mark II + 85mm f1.8. Khẩu: 2 Tốc độ màn trập: 1/320giây ISO: 200

Tư thế diễn và bố cục ảnh

Ảnh chân dung có hai loại: chân dung bán thân và chân dung cả người.

Thông thường, phần nhiều người khi nói đến chân dung là nghĩ đến tấm hình người bán thân (từ ngực trở lên). Ảnh bán thân bạn không nên chụp thẳng mặt, không được nhìn thấy cả hai tai (đây là ảnh hồ sơ). Mặt người nên quay chếch hướng so với camera, có thể nhìn vào máy hoặc nhìn đi chỗ khác, mơ màng, xa xăm, ngước lên hay nhìn thấp xuống. Bạn đặt máy sao cho không gian phía mặt người đang quay về hướng đó rộng gấp đôi sau lưng.

Điểm đáng lưu ý khi chụp ảnh chân dung thời trang là kiểu dáng. Tư thế, dáng dấp của đối tượng được chụp rất quan trọng cho bức hình bán thân. Bạn cần phải tạo dáng cho đối tượng giống như chụp cả người, làm sao mềm mại, sống động, kết hợp cả tư thế của chân, tay hoặc có thể ngồi hay đứng có kiếu dáng tùy theo óc sáng tạo của bạn.

Kỹ thuật chụp chân dung
Ca sĩ Kim Jojo
Ảnh chụp bằng EOS 5D + 85mm f1.8 USM

Đường ngang trên nền phông ảnh chân dung là sai hoàn toàn về kỹ thuật lẫn nghệ thuật. Chỉ với một vạch nào đó, một sợi dây điện hay mép của bức tường, những đường thẳng cắt ngang đầu người đó vô tình đã làm hỏng đi hình ảnh quan trọng của bạn.

Người chụp cũng nên nắm được các nguyên tắc bố cục cổ điển (tỷ lệ vàng):
  • Đường chân trời ở 1/3 hoặc 2/3 chiều cao bức ảnh.
  • Mỗi khuôn hình chỉ có một điểm mạnh.
  • Điểm mạnh này không đặt giữa ảnh mà phải ở toạ độ 1/3 rộng x 1/3 cao.
  • Hướng ánh mắt người xem từ ngoài vào trong bức ảnh.
  • Tận dụng nét lượn chữ S nếu có trong bối cảnh.

( ...còn tiếp)

Hienxam2002



  • sach
    sach

    Cuốn sách về chụp chân dung rất cần thiết cho các bạn thích chụp ảnh và thích được chụp ảnh http://www.sachgiamgia.vn/live/san-pham-chup-chan-dung-chuyen-nho_37800.html

    12:5311/09/2010

Size:300x250

Bình luận mới