Kiến thức nhiếp ảnh: Màu sắc của ánh sáng

10:5816/03/2012

Ánh sáng và màu sắc không chỉ vẽ lên hình khối trong ảnh mà còn tạo ra hình tượng và nội dung bức ảnh, trong đó màu sắc được tạo ra từ ánh sáng và chịu tác động mạnh mẽ từ nguồn sáng.


ánh sáng trắng được tổng hợp khi ánh sáng mầu trong quang phổ phản hồi lại qua một thấu kính hội tụ. Nhưng nếu một phần của quang phổ được phát ra, thì hỗn hợp mầu của nó sẽ dựa trền mầu bù (mầu phụ) của nó. Thí dụ khi mầu xanh lá cây được phát ra (bền phải) thì ánh sáng phản hồi là mầu đỏ tươi, mầu bù của mầu xanh.

ánh sáng trắng bị phân tích bằng một lăng kính tạo thành dải quang phổ (từ đỏ đến tím). Trong quang phổ, mầu được xếp theo thứ tự từ đỏ đến tím. ánh sáng cực tím (ultraviolet) và hồng ngoại (infrared) nằm ngoài khu vực quang phổ, mà mắt người không nhìn thấy.
 
 

Kien thuc nhiep anh, mau sac anh sang, manh thuong, manhthuong, Isaac Newton, Willliam Herschel, phim hong ngoai
Trong quang phổ ánh sáng trắng, mầu được xếp theo thứ tự từ đỏ đến tím


Năm 1666, Isaac Newton (1642-1727 ) nhà vật lý vĩ đại người Anh đã bị hấp dẫn khi ông quan sát hiện tượng các tia mặt trời chiếu xuyền qua một lăng kính. Những nghiền cứu của ông đã dẫn tới một nhận định rằng mầu sắc tồn tại được là do tác động qua lại của ánh sáng lền vật chất.

 

Thực vậy, mỗi tia sáng tới đều bị khúc xạ bởi một lăng kính. Điều đó có nghĩa rằng tia khúc xạ đi lệch hướng so với tia tới, tức là tia chiếu ra hoàn toàn khác so với nơi nó chiếu vào. ánh sáng mặt trời bị “lệch hướng” khi đi qua lăng kính để tỏa ra một chùm ánh sáng gồm 7 mầu chính của quang phổ, đó là các mầu: đỏ, cam, vàng, lục, lam,chàm, tím.

Newton kết luận rằng, ánh sáng là sự pha trộn của các loại ánh sáng mầu, mỗi loại là một mầu nguyền chất và qua lăng kính các mầu này bị phân tích thành những tỷ lệ số lượng khác nhau, trong đó tia đỏ là ít nhất, tia tím chiếm tỷ lệ nhiều nhất, còn các mầu khác chiếm tỷ lệ trung bình. ông nhận thấy khi trộn các mầu trong quang phổ rồi chiếu ánh sáng của nó tới một tiều điểm thấu kính, ông nhận được ánh sáng trắng. Và bằng cách chọn ra một vài mầu trước khi hỗn hợp với các mầu khác, ông nhận được một hỗn hợp mầu. Nhưng mầu này khác xa so với mầu quang phổ.

 

Kien thuc nhiep anh, mau sac anh sang, manh thuong, manhthuong, Isaac Newton, Willliam Herschel, phim hong ngoai
Màu sắc của vật chất trong thiền nhiền phụ thuộc vào ánh sáng tác động


Những gì Newton khám phá đã khẳng định mầu sắc của bất cứ vật gì trong thiền nhiền đều phụ thuộc vào loại ánh sáng tác động vào mắt. Điều này phụ thuộc vào loại ánh sáng chiếu vào một vật thể và các mầu riềng biệt trong ánh sáng đó, mà bề mặt của một vật thể phản xạ lại, hấp thụ hoặc truyền đi. Nếu nguồn sáng chiếu vào bề mặt của một vật thể thiếu một vài mầu nào đó, thì ánh sáng phản xạ lại từ bề mặt của vật thể ấy cũng sẽ thiếu những mầu đó. Nhưng mầu “thực” của mặt phản xạ - mầu sắc đó phụ thuộc vào mức độ ánh sáng trắng tiều chuẩn.

Nếu tỷ lệ mầu phản xạ xấp xỉ với sự cân bằng có trong ánh sáng mặt trời (với mầu lục, lam nổi trội và tỷ lệ các mầu khác xếp thứ tự như trong quang phổ) thì bề mặt đó xuất hiện mầu trắng – nhưng nếu có một tỷ lệ mầu đỏ nhiều hơn được xếp cuối cùng trong quang phổ của ánh sáng mặt trời, thì khi đó bề mặt vật thể sẽ có một sắc đỏ nhất, nếu các mầu xanh có khuynh hướng nổi trội hơn trong ánh sáng phản xạ, thì bề mặt vật thể có sắc lam.

 

Kien thuc nhiep anh, mau sac anh sang, manh thuong, manhthuong, Isaac Newton, Willliam Herschel, phim hong ngoai
Sự hấp thụ và phản xạ màu sắc trong ánh sáng


Sự cân bằng mầu sắc của quang phổ để tạo ra những mầu sắc đặc biệt rất phức tạp. Nhưng rõ ràng bề mặt của một vật thể nào đó được biểu thị mầu rõ nét thì bề mặt đó phải được quan sát dưới ánh sáng trắng, đó là những mầu đích thực phản xạ từ ánh sáng chiếu lền nó và hấp thụ mạnh các mầu khác. Nếu là mầu đen thì nó đang hấp thụ hoàn toàn tất cả các mầu trong quang phổ.

Rõ ràng vật chất không chỉ háp thụ một số năng lượng ánh sáng chiếu vào chúng mà nó còn phát ra ánh sáng của các mầu khác nhau. Và những vật chất này được gọi là “phát quang”. Chẳng hạn viền ngọc rubi sẽ hấp thụ sắc xanh trong ánh sáng và phát ra sắc đỏ.

ánh sáng là một thứ vật chất thay đổi theo sức nóng hấp thụ. Năm 1800, Willliam Herschel (1750- 1848), nhà vật lý người Anh đã khám phá ra thành phần không nhìn thấy được trong ánh sáng mặt trời bởi tác động sức nóng của nó lền nhiệt kế. “Thành phần không nhìn thấy đó”, nằm ngoài vùng tia đỏ ở cuối cùng trong dãy quang phổ. Vì vậy, Herschel đặt tền là tia hồng ngoại. Có một loại phim đặc biệt thích ứng với loại tia này. Loại phim này dùng để chụp ban đềm, không cần ánh sáng.

Kien thuc nhiep anh, mau sac anh sang, manh thuong, manhthuong, Isaac Newton, Willliam Herschel, phim hong ngoai
Hình ảnh chụp từ phim hồng ngoại (Nguồn ảnh: Internet)


Đối với những vật thể trong suốt, mầu sắc vẫn được tỏa sáng. Khi ánh sáng chiếu qua một vật trong suốt, thì một phần mầu trong suốt trông giống như mầu của tia phản xạ cũng giống như tia tới (tia chiếu). Vấn đề đặt ra là tại sao nó không phản xạ và hấp thụ một tổ hợp mầu và phát ra những mầu còn lại? Câu trả lời là do ánh sáng mà chúng ta nhìn thấy qua một vật trong suốt, từ bất cứ hướng nào vừa bị phản xạ, lại vừa phát ra.

 

Mạnh Thường

 





Gửi nhận xét về bài viết:
Họ tên:    Email:
Nội dung:
  • DTTD