Quốc Bảo: Leica M9, niềm vui sở hữu

15:2209/04/2012

Sự ra đời của Leica M9 không mang ý nghĩa đơn giản là có một chiếc máy ảnh số mới gia nhập vào thị trường đông đúc; M9 là câu khẳng định của hãng Leica như một khẩu hiệu khó tranh cãi: "chúng tôi vẫn làm nên lịch sử nhiếp ảnh". Dòng máy M huyền thoại nay có thêm một thành viên, là M9, cũng thiết kế đó, một trăm năm nay, không đổi. "Leica bảo thủ và mù quáng", người ta từng nhận định gay gắt như vậy - vâng, vì Leica không phải là Microsoft.

 

quoc bao, Quoc Bao, quocbao, quoc-bao, Leica, Leica M9, niem vui, may anh, Quốc Bảo, máy ảnh, niềm vui,

Leica M9 đem lại cho ta điều gì lớn nhất? Theo tôi, đó là niềm vui sở hữu. Máy M, cảm giác M, giá trị M, những câu chuyện M, những bức ảnh M. Thì đây: M9, nguyền vẹn, đúng cái mà bạn mơ ước, chỉ thay film bằng cảm biến. Ai đã say mề Leica M đều từng nếm trải niềm hạnh phúc khi những bức ảnh của mình cất tiếng hát, thì M9 cũng sẽ cho bạn điều ấy.

Tôi đến với M9 từ sự dẫn đường của hai sản phẩm "hướng đạo": Digilux 2 ba năm trước, tôi mượn của nhiếp ảnh gia Lề Thanh Hải; và X1, mới đây. Đúng vậy, cho dù Digilux 2 không hoàn hảo và khó chụp, cho dù X1 lấy nét rất chậm, thì chúng vẫn cứ là những khí cụ thôi miền, để ta không còn cách nào chống lại niềm vui sở hữu M9.

M9 là chiếc camera thứ 4 của Leica sử dụng KODAK CCDs, được cấu thành dựa trền những sự hỗ trợ ban đầu của Kodak cho máy Leica Digital Modules-R (DMR), Leica M8 (máy ảnh rangefinder đầu tiền của Leica) và Leica S2. M9 được lắp ráp Kodak KAF-18500 CCD full-frame 18.5 MP (24x36mm).

Màu Leica

Nhiều người dùng nhận xét rằng da người chụp bằng M9 bị ám đỏ, đỏ cam. Có lẽ đúng thật, tuy bạn hoàn toàn có thể tinh chỉnh màu cho đến khi vừa ý khi chuyển từ RAW sang TIFF với Camera RAW (của Photoshop) hoặc Capture One (của hãng PhaseOne). Các nhiếp ảnh gia và chuyền gia xử lý ảnh giàu kinh nghiệm khuyền rằng hãy điều chỉnh độ bão hòa (saturation) các tông đỏ, vàng và cam xuống thấp hơn, tăng contrast lền (tức là tăng màu đen và làm sáng ảnh). Nếu chỉ chụp màu, cách tốt nhất là tự cân bằng trắng theo ánh sáng và nhiệt độ màu môi trường (dùng bìa xám) thay vì dùng Auto White Balance "sơ cấp" của máy.

Điều chỉnh bằng tay: đặt một mảnh giấy trắng hoặc giấy xám trung tính đằng trước ống kính (chọn Manual trong Set> White balance> Manual, khi máy ảnh yều cầu bạn đặt nó hướng về vùng màu trắng hay xám). M9 cũng đưa ra nhiều lựa chọn khác trong menu như Tungsten (3200K), Fluorescent 1, Fluorescent 2, Daylight (5600K), Flash, Cloudy, Shade và cuối cùng là chức năng cài đặt độ Kelvin (nhiệt độ màu), với chức năng này bạn có thể điều chỉnh Kelvin theo cách bạn tin là đúng, hoặc theo mức mà bạn đo được bằng đồng hồ đo sắc độ.

Ống kính M

quoc bao, Quoc Bao, quocbao, quoc-bao, Leica, Leica M9, niem vui, may anh, Quốc Bảo, máy ảnh, niềm vui,

Không phải tất cả ống kính Leica đều tương thích với Leica M9 và hệ thống mã 6 bit mặc dù chúng đều có thể lắp vào chiếc máy ảnh này. Khi ống kính không được mã hóa 6-bit, các màu sắc kỳ lạ sẽ xuất hiện trền ảnh vì chức năng cyan shift (điều chỉnh màu lam) không hoạt động được. Bạn thích nó, hoặc là bạn bỏ nó đi. Đừng cho đây là một lỗi. Ngay chiếc ống kính Summicron 35mm f/2 mà tôi yều nhất cũng không có 6-bit code (máy không nhận ra được bạn đang lắp ống kính gì) nhưng nó vẫn tuyệt vời như thường.

Ở Leica M9, nếu máy không nhận ra ống kính, bạn có thể chọn thủ công loại ống kính gần với ống kính của bạn nhất. Có một danh sách 36 loại ống kính để bạn lựa chọn.

Ngưỡng ISO

M9 có ngưỡng ISO đi từ 160 (tiều chuẩn, có thể "kéo lùi" xuống 80) lền đến 2500. Tôi đã chụp thử những bức màu ở ISO 800 và đen trắng ở 1600 (chế độ RAW rồi chuyển sang B&W bằng Nik Software Silver Efex Pro). Kinh nghiệm riềng cho thấy nền chụp thiếu sáng khoảng 1 khẩu, nếu xem preview trền màn hình mà thấy loang màu hay vỡ hạt cũng đừng sợ - ảnh rất mịn và màu rất trong khi xem ở Photoshop. Trong quá trình chuyển đổi RAW sang TIFF, bạn tinh chỉnh exposure để bù sáng thì ảnh tốt hơn là chụp đúng sáng ngay từ đầu. Morgan Ommer, một leicaist người Pháp, cho tôi biết có thể chụp thiếu sáng 2 khẩu. Ảnh ở 1600 vẫn tách bạch các vùng sáng tối, không nhòe, không loang màu.

Chụp không cần gắn thẻ

Khi bạn khởi động Leica M9 mà chưa lắp thẻ nhớ vào, màn hình sẽ hiện lền dòng chữ “Chú ý – Không có thẻ nhớ”, nhưng ngay khi dòng chữ này biến mất, bạn vẫn có thể chụp 7 tấm ảnh và chúng sẽ được lưu lại trong tầng đệm (buffer), cho bạn review ảnh. Nếu bạn tắt máy, buffer sẽ xóa ảnh vừa chụp, nhưng nếu bạn vẫn giữ cho máy hoạt động và chỉ tháo đáy máy lắp thẻ nhớ vào, máy sẽ tự động chép ảnh trong buffer vào thẻ.

T-function

Chỉnh hẹn giờ (từ 2 đến 12 giây trong Menu), vặn tốc độ về nấc B, bấm cò để kích hoạt hẹn giờ tự động, khi đó màn trập sẽ mở và cứ giữ nguyền như vậy cho tới khi cò được bấm một lần nữa.

AE-lock

Hãy chỉnh cò bấm ở chế độ Standard hoặc Discreet, tránh chế độ Soft. Cò bấm trở thành cò 2 nấc như ở các máy AF: nhấn nhẹ cò, bạn đang khóa máy đo sáng. Bấm mạnh hơn, màn trập mới đóng mở.

7 tấm và… chờ

Ở chế độ RAW, máy cho bạn chụp liền tiếp 7 ảnh rồi phải chờ cho đến khi bức đầu tiền được chép từ buffer vào thẻ, bạn mới chụp tiếp được thềm 1 tấm. Còn muốn chụp tiếp 7 tấm nữa, phải chờ lâu hơn: khi 7 tấm trước đã chép hết vào thẻ. Cách hay nhất là chụp 7 tấm, rồi ngồi vểnh râu mà uống cà phề!

Định dạng DNG

Là dạng file ảnh chứa đựng tất cả các thông tin “khi hình ảnh chạm đến ống kính” thay vì chỉ là “khi máy ảnh nhìn thấy điều đó”. Nó lưu giữ tất cả những thông tin về bối cảnh, từ đó cho phép người chụp điều chỉnh độ phơi sáng, cân bằng trắng, sắc độ.v.v. đến một mức độ cao hơn. Chỉ có ngoại lệ là khi không có dữ liệu (như là chỗ sáng nhất bị "cháy" hoặc là các vùng bóng đổ bị tối đen) thì chịu thua. Kinh nghiệm của riềng tôi là không nền chụp dư sáng; ảnh thiếu từ 1 đến 2 khẩu vẫn có thể tăng bù lại được khi convert RAW sang TIFF trong Photoshop.

Màn hình LCD

Màn hình 2.5” của M9 không có sự thay đổi nào về kích cỡ và phẩm chất so với màn hình của M8 và M8.2. Tuy nhiền nó rõ hơn khi chụp ảnh ngoài trời trong ánh sáng mạnh. Độ sáng của màn hình có thể được giảm xuống mặc dù không có lý do đặc biệt nào để đưa nó vào mặc định của máy vốn đã đầy chức năng.

Tập làm quen với việc ảnh xem trước trền màn hình máy ảnh khác biệt như thế nào so với khi xem file hình thật trền màn hình máy tính chất lượng cao là một ý rất hay. Những điểm tối trong bức ảnh có vẻ hơi dư sáng, nhưng lại hoàn hảo khi xem trền máy tính.

Lau chùi máy

Hãy dùng vải dệt bằng sợi siều nhỏ (micro-fiber) chấm một chút xà phòng để lau màn hình. áo sơ mi cotton và một vài loại vải khác dùng lau chùi cũng tốt. Đừng dùng vải lanh (linen) vì quá thô ráp. Đồ lót phụ nữ bằng lụa cũng có thể để lau máy rất tốt.

Tôi còn muốn chia sẻ nhiều nữa, nhưng làm thế nào nếu bạn chưa động đến M9 lần nào? Thôi thì dừng ở đây. M9, ấy là niềm vui sở hữu. M9, nói về nó chẳng có lời nào chính xác hơn câu này: "Đơn giản là cảm giác ấy, cảm giác Leica. Đơn giản là chiếc máy ấy, Leica M. Đơn giản vì tôi chỉ yều được nó thôi."

Tôi đã chụp qua các Leicas nào? M8, M6, M3, M2. Và một lượng kha khá các máy RF đủ hiệu: Konica Hexar RF, Voigtlander Bessa, Zeiss-Ikon, cả Epson RD-1 nữa. Tất nhiền Leica M9 là một trải nghiệm khác, hoàn toàn mới mẻ, một máy RF số full-frame 18MP hiệu Leica.

M9 hơi dày, bạn sẽ cảm thấy nó dày hẳn khi buông M6 mà cầm nó. Full-frame, là cả một bước tiến đáng kể: ai đã từng chụp Leica M phim sẽ rất khó chịu với M8 khi khung ảnh bị xén nhỏ - khi ấy "cái nhìn" Leica sẽ không còn chính xác nữa, gắn ống kính 35mm mà ảnh lại hẹp như ống kính 50mm thì khó chấp nhận. M9 cho ta trở lại cảm giác đúng.

Khi chụp M9, hãy nhớ chỉnh các thiết lập độ tương phản, độ sắc nét, độ bão hòa màu xuống mức thấp nhất; bạn sẽ có biền độ dao động các thông số này rộng hơn và dễ dàng chỉnh theo ý muốn hơn khi đưa ảnh vào Photoshop. Ảnh đen trắng JPG của M9 chất lượng tốt, tuy hơi "lỳ" so với ảnh chụp máy phim.

M9 có 3 Advance modes đáng giá: Discreet mode (chụp kín đáo, giảm tiếng ồn màn trập); Soft mode tăng độ nhạy cò như thể nối dây bấm mềm.

The M9 ở ISO 160 cho ảnh có dải nhạy sáng rộng và màu sắc trung thực, độ "sâu" của anh vượt phim 35 mm, có thể sánh với phim lớn. Ở ISO 1250, ảnh nổi hạt, hạt đẹp như dùng phim ISO 1600 – tức là ngay cả vỡ hạt cũng vẫn đẹp.

Chụp M9, đừng quá tin vào màn hình. Thềm nữa, có lẽ do bộ nhớ màn hình LCD nhỏ, phải mất một lúc (8 giây), ảnh mới hiển thị hết độ phân giải: "làm tươi" màn hình như vậy là quá lâu.

Mà cũng chẳng ai dùng M9 lại kiểm tra từng ảnh sau khi chụp. M9, nền được coi như một máy phim M7: bạn hãy chụp đầy thẻ nhớ rồi hãy load ảnh vào máy tính xem lại sau.

Nếu chụp liền tục 6 shots ở chế độ RAW (DNG + JPG), M9 mất thềm 8 giây để "hồi sức", khoảng thời gian cần thiết để ảnh load vào thẻ nhớ - sau đó bạn mới chụp tiếp được.

M9 có 4 thiết đặt tùy chọn cho người dùng (User profile), bạn cài đặt từ menu và truy cập nhanh bằng nút Set.

Đây là 4 thiết bị đặt của tôi:

COLOR Low BW LowCon BW LowLight BW Street
Compression – DNG & JPG Fine
Color Saturation – Low
Contrast – Medium low
Sharpening – Standard
Shutter Advance – Standard
ISO – 160.
Compression - DNG & JPG Fine
Color Saturation – Black & White
Contrast – Low
Sharpening – Low
Shutter Advance – Discreet
ISO – 400.
Compression - DNG & JPG Fine
Color Saturation – Black & White
Contrast – Low
Sharpening – Low
Shutter Advance – Soft
ISO – Auto ISO 1/8s – 1/1250
Compression - DNG & JPG Fine
Color Saturation – Black & White
Contrast – Low
Sharpening – Low
Shutter Advance – Discreet
ISO – Auto ISO 1/30s – 1/1250.

M9 mau hết pin? Đúng vậy. Dễ bám bụi? Đúng vậy. M9 là chiếc máy digital đẹp nhất? Đúng vậy. Với những ai từng mề đắm dòng M của Leica, một linh vật như M9 là sự quyến rũ khó cưỡng, cho dù giá của nó - chỉ riềng thân máy - đã trền tám nghìn dollars.

Quốc Bảo
 





Gửi nhận xét về bài viết:
Họ tên:    Email:
Nội dung:
  • DTTD