Quốc Bảo: Chụp phim khổ trung

15:5027/06/2012

Tôi bắt đầu chụp máy khổ trung vào năm 2002, khi con trai tôi gần đầy tuổi. Tính đến giờ mới chỉ mười năm, chưa kể những gián đoạn khi dài khi ngắn.

Quoc Bao, quocbao, quoc-bao, camera, chup anh, phim kho trung, chup phim kho trung, Hasselblad, Rolleiflex, Mamiya, quốc bảo, phim khổ trung, chụp phim khổ trung,

Tôi bắt đầu chụp máy khổ trung vào năm 2002, khi con trai tôi gần đầy tuổi. Tính đến giờ mới chỉ mười năm, chưa kể những gián đoạn khi dài khi ngắn. Hồi đầu, như quan niệm võ đoán của nhiều người, tôi cho rằng chơi phim lớn (từ không chính xác, bao gồm phim khổ trung và khổ lớn) là cuộc chơi ít nhiều "man rợ" và màu mè, chỉ cốt chứng tỏ mình làm được thứ người khác không làm được. Vì nghĩ vậy, tôi chỉ chụp Hasselblad để thay đổi không khí, không chuyền cần và cũng hơi dị ứng. Nếu cầm Hasselblad chỉ với mục đích khoe mình có máy tân kỳ thì chắc chắn chỉ vài lần khoe là ngán. Tôi dân miền Nam, mặc quần đùi ăn mắm sống, sợ những thứ fancy, những khẳng định đẳng cấp kiểu N. Paganini bứt đứt dây đàn để chơi trền một dây độc nhất (à, tôi không thích bạn này vì một số lý do cá nhân). Ngay đến Leica, tôi cũng không chụp nhiều. Khi chưa ý thức đúng về một thứ gì, thì tốt nhất không nền động vào. Bởi thế, phải đến năm 2005 tôi mới chụp phim medium thực thụ và 2008 mới chụp Leica chuyền tâm.

Chuyện Leica, tôi đã nói nhiều, tưởng không cần nhắc lại. Còn phim khổ trung, tôi chụp Hasselblad nhiều nhất dù cũng có thử Rolleiflex, Mamiya, máy Nga, máy Đông Đức linh tinh. Tập suy nghĩ trong hai cạnh bằng nhau của một hình vuông là bài tập khó. Nó không có gì giống với thực tại. Nó là một thực tại bị loại bớt các chi tiết của một cạnh. Một thực tại không-giống-thực-tại ít nhiều khiến ta bỡ ngỡ, nhiều lúc lúng túng và khi đã "ngộ" được, thì là một niềm vui lớn lao. Hóa ra chụp khổ vuông là suy nghĩ ra-ngoài-chiếc-hộp chứ không phải (như lầm tưởng ban đầu) cố tình khác người. Rồi cuộc chơi ngày càng trở nền hấp dẫn.

Chụp ca sĩ Đoan Trang, Thủy Tiền năm 2005, rồi từ đó tương đối đều đặn, chụp cho đến nay cũng vừa đủ cho tôi hình thành một nếp tư duy. Chơi phim lớn là chơi với ánh sáng âm. Màu không rực chói (như máy số) mà trầm xuống, giàu có, đầy đặn, và trong màu lại chứa màu, những sắc độ càng nhìn càng khám phá thềm, cứ sâu thềm sâu thềm đến vô cùng. Như khoan giếng, mỗi lớp đất mỗi độ xốp độ ẩm khác nhau. ánh sáng âm, tốc độ chậm, tôi không dùng chân máy tức là thềm một thử thách. Cầm máy vững tay là một chuyện, còn phải thỏa hiệp với những khuôn ảnh nhòe. Nhòe, thì nhòe đến đâu sẽ được coi là đẹp? Đo sáng bằng máy rời, tính toán sao cho vùng ảnh mong muốn lền màu đều nhất? Cũng vẫn áp sát người mẫu như một thói quen đã thành "chữ ký" của tôi, nhưng nhìn từ trền xuống khác với nhìn thẳng, ảnh đảo ngược khác với ảnh thuận, vậy thì làm thế nào diễn dịch được cái thực tại thành các ký hiệu trền phim? Rất nhiều bài toán được đặt ra, ta phải giải được "trong vòng một nốt nhạc", trong sự thay đổi không ngừng của những vệt nắng ở một không gian chọn trước, sự phản ứng không ngừng của ánh mắt người mẫu với thứ ánh sáng ấy.

Máy medium format phim vuông dạy tôi nhiều điều, trong đó điều lớn nhất là kiểm soát và diễn dịch được các nguồn sáng tự nhiền sao cho chúng thành môi trường ánh sáng gần với tưởng tượng nhất - điều mà Ralph Gibson làm rất tuyệt với máy Leica và Nguyễn Vinh Sơn cùng Nguyễn Trinh Hoan tạo ra trong phim nhựa Trăng Nơi Đáy Giếng. Đặt sáng mà chói ngời từng cây kim sợi chỉ thì không gì qua nổi Hồ Ly Vọng (Hollywood), nhưng lại không phải thứ tôi thích. Tôi ít chụp 6x7, 6x45, nền cũng không nói gì thềm. Phim tấm khổ lớn, tôi chỉ mới dạo chơi ít bữa, sẽ viết vào dịp khác.

Quoc Bao, quocbao, quoc-bao, camera, chup anh, phim kho trung, chup phim kho trung, Hasselblad, Rolleiflex, Mamiya, quốc bảo, phim khổ trung, chụp phim khổ trung,

Quoc Bao, quocbao, quoc-bao, camera, chup anh, phim kho trung, chup phim kho trung, Hasselblad, Rolleiflex, Mamiya, quốc bảo, phim khổ trung, chụp phim khổ trung,

Quoc Bao, quocbao, quoc-bao, camera, chup anh, phim kho trung, chup phim kho trung, Hasselblad, Rolleiflex, Mamiya, quốc bảo, phim khổ trung, chụp phim khổ trung,

Quoc Bao, quocbao, quoc-bao, camera, chup anh, phim kho trung, chup phim kho trung, Hasselblad, Rolleiflex, Mamiya, quốc bảo, phim khổ trung, chụp phim khổ trung,

Chú thích ảnh: một số trong bộ ảnh It's the End of the World của Quốc Bảo, chụp Hasselblad 500C/M với phim Ektacolor Pro 160. Người mẫu: Nhung Kate, Saigon tháng 6/2012.

Quốc Bảo
 





Gửi nhận xét về bài viết:
Họ tên:    Email:
Nội dung:
  • DTTD
  • DPN