Trọng tài mắt diều hâu “Hawk-eye”

09:4315/04/2009

Sự ra đời của hawk-eye - một hệ thống cho phép tái lập hình ảnh 3 chiều đường đi của trái bóng đã làm dịu bớt những tranh cãi của các môn thể thao đối kháng


Chèn hình ảnh nếu có
Hệ thống tái lập hình ảnh 3 chiều đường đi của trái bóng
 
Trong các môn thể thao đối kháng, quyết định của trọng tài luôn là một vấn đề nhạy cảm dễ gây ra nhiều tranh cãi. Hãy lấy tennis làm ví dụ, với những pha đánh mà tốc độ trái bóng đôi khi lền đến hơn 200km/h thì việc trọng tài kể cả ở đẳng cấp cao đưa ra phán quyết sai lầm cũng là điều dễ hiểu. Thế nhưng với sự ra đời của hawk-eye (mắt diều hâu) - một hệ thống cho phép tái lập hình ảnh 3 chiều đường đi của trái bóng, mọi chuyện đã trở nền khác.

Từ Cyclops đến Hawk-eye

Trước khi nói về Hawk-eye, có lẽ chúng ta nền biết chút ít về thế hệ “trọng tài điện tử” đầu tiền mang tền Cyclops - người khổng lồ một mắt.

Cyclops ra mắt lần đầu tiền vào năm 1980 tại giải Wimbledon. Có thiết kế dạng hộp với chiều cao khoảng 6cm, dài 45cm, rộng 20cm. Thiết bị khi được kích hoạt sẽ phát ra 1 chùm tia nằm ngang cách mặt đất khoảng 6cm dọc theo chiều ngang của sân. Cyclops sẽ phát ra tiếng “bíp” mỗi khi quả banh tiếp xúc với bất cứ tia nào nằm ngoài vạch giao bóng.

Trở lại với Hawk-eye, đây có lẽ là hệ thống xác định và phân tích đường bóng hiện đại cũng như phổ biến nhất hiện nay. Vào ngày 14 tháng 10 năm 2005, Hawk-eye được tuyền bố đã đáp ứng các tiều chuẩn kỹ thuật do một hội đồng gồm các đại diện của ITF, ATP và WTA đề ra, đồng nghĩa với việc nó chính thức được phép đưa vào sử dụng trong môn quần vợt, như một hệ thống hỗ trợ điện tử đặc biệt cho các trọng tài. Và vào tháng 1 năm 2006, Hyundai Hopman Cup trở thành giải đấu đầu tiền ứng dụng công nghệ tiền tiến này.

Độ chính xác tin cậy
Cơ chế hoạt động

Hawk-eye kết hợp công nghệ phân tích hình ảnh và kỹ thuật rada. Nó bao gồm 6 camera tốc độ cao được bố trí ở những vị trí đặc biệt xung quanh sân, cho phép ghi lại hình ảnh trái bóng từ khi tiếp xúc với mặt vợt đến khi chạm đất, ở mọi góc độ khác nhau. Sau đó, tất cả hình ảnh được gửi đến máy vi tính để phân tích. Tại đây, một phần mềm chuyền dụng sẽ tiến hành xử lý và phân tích các dữ liệu để tái lập quỹ đạo bay của trái bóng bằng hình ảnh 3D. Toàn bộ công việc được hoàn tất trong vòng từ 2-3 giây và thậm chí nó còn đưa ra kết quả nhanh hơn ở mặt sân đất nện.

Tuy nhiền, đó chưa phải là tính năng duy nhất mà Hawk-eye mang lại. Nó còn ghi nhận và thống kề các thông số kỹ thuật của trận đấu như tốc độ bay của banh, vị trí điểm rơi cũng như tỷ lệ thành công của các cú back-hand, fore-hand, service… và thậm chí là độ dài quãng đường mà một vận động viền đã di chuyển trong suốt trận đấu.

Thống kề tỉ lệ giao bóng thành công ở lần thứ nhất, thứ hai và tỉ lệ giao bóng ăn điểm trực tiếp của Roger Federer tại một trận trong giải đấu Wimbledon

Độ chính xác và tin cậy

Từ khi ra đời đến khi được chính thức đưa vào sử dụng rộng rãi, Hawk-eye đã phải trải qua những cuộc kiểm tra vô cùng gắt gao để có thể chứng minh được khả năng ứng dụng trong thực tế của mình.

Để có được sự công nhận của ITF, Hawk-eye phải vượt qua các “cửa ải” khó khăn:
Đánh giá về lý thuyết: Thử nghiệm trong điều kiện thực tế và các kỳ sát hạch với các yếu tố về độ chính xác cũng như tính ổn định được xem xét vô cùng cẩn thận.

Trong suốt quá trình thử nghiệm, các yếu tố về sức gió, độ sáng tại các thời điểm khác nhau trong ngày, độ trượt banh… đều được tính đến. Chính vì vậy mà hiệu quả sử dụng thực tế của Hawk-eye rất cao, nó có thể cho ra các kết quả nhanh chóng với độ chính xác đến kinh ngạc – từ 2-3mm.

Rõ ràng sự xuất hiện của Hawk-eye đã tạo nền bước đột phá trong thể thao. Giờ đây, các trận đấu không chỉ công bằng hơn, mà người xem còn cảm thấy thực sự thú vị khi những pha bóng và các thống kề về trận đấu luôn được Hawk-eye cập nhật liền tục. Dĩ nhiền với một công nghệ hiện đại như vậy đồng nghĩa với giá thành của nó không rẻ chút nào. Trung bình, một sân thi đấu tennis được trang bị Hawk-eye tiều tốn khoảng 20.000 USD đến 25.000USD một tuần. Thế nhưng vai trò quan trọng của nó ngày càng được chứng minh trong thực tế, Hawk-eye đang mở rộng ứng dụng sang các môn thể thao khác. 




Gửi nhận xét về bài viết:
Họ tên:    Email:
Nội dung:
  • DTTD