• Yamha
  • Lịch sử nhiếp ảnh: Sự phát triển của chất liệu in và ảnh chân dung (P.2)

    23:5406/11/2012

    Cuối cùng cò có một phương pháp thứ ba tiến bộ hơn, hợp với thị hiếu của người tiêu dùng. Đó là phương pháp ảnh danh thiếp mà Andre Adolph-Eugene Disdéri đã đăng ký bản quyền ở Pháp. Tên của phương pháp nói lên rằng các ảnh chụp có kích cỡ giống nhau như danh thiếp, cỡ giấy ảnh 6x9cm.

    manh-thuong, manh thuong, manhthuong, kien-thuc-nhiep-anh, kien thuc nhiep anh, nhiep anh, lich-su-nhiep-anh, lich su nhiep anh, Daguerre, Fox Talbot, Niepce
    Phương pháp ảnh danh thiếp của Disdéri, mỗi ảnh có kích thước trung bình 6x9cm

    Để chụp được các loại ảnh chân dung như vậy Disdéri chế tạo một âm bản, nhà nhiếp ảnh phải dùng một loại máy ảnh chuyền dùng đặc biệt có 4 ống kính, trong máy đặt một hộp phim có thể dịch chuyển qua lại trong máy. Trền mỗi nửa tấm phim chia làm 4 miếng. Mỗi một miếng là một lần lộ sáng.

    Như vậy, cả miếng phim sẽ có 8 lần lộ sáng và ta có 8 ảnh. Và mỗi lần bấm máy ta sẽ có 8 bức chân dung. Đa số ảnh chân dung theo cỡ danh thiếp nói chung giá trị thẩm mỹ không cao. Người ta không cốt diễn đạt tính cách đặc trưng của đối tượng thông qua nghệ thuật chiếu sáng khác nhau phù hợp với nội tâm nhân vật hoặc thông qua việc chọn tư thế nhất định của người mẫu hay nét mặt đầy gợi cảm…

    Lúc này, album gia đình trở thành một bộ phận không thể thiếu của gia đình theo trào lưu Victoria (loại ảnh này phát triển mạnh sau cái chết của chồng Nữ hoàng). Do đó nhiều ảnh danh thiếp còn lưu giữ lại đến ngày nay, là tư liệu của quá khứ rất quý.

    Các nhà nhiếp ảnh chân chính, không làm ảnh danh thiếp. Ảnh chân dung của họ mang tính chất nghệ thuật khá nhất của thời gian giữa thế kỷ XIX. Cũng trong khoảng thời gian nàyở Pháp xuất hiện một trường phái nhiếp ảnh mang phong cách táo bạo, mạnh mẻ của những nhà nhiếp ảnh nổi tiếng đầy cá tính, làm cho Paris trở thành một trung tâm văn học nghệ thuật của thế giới. Có thể nói đây là thời kỳ của các nhà chụp ảnh chân dung, nổi bật nhất trong số đó là Nadar. Tền thật của ông là Gaspard Félix Tournachon, là tác giả những bức chân dung của các nhân vật có tền tuổi trong giới chính trị, văn học nghệ thuật.

    manh-thuong, manh thuong, manhthuong, kien-thuc-nhiep-anh, kien thuc nhiep anh, nhiep anh, lich-su-nhiep-anh, lich su nhiep anh, Daguerre, Fox Talbot, Niepce
    Ảnh chân dung được Nadar chụp bằng ánh sáng điện

    Nadar là người làm việc không biết mệt mỏi. ông là một trong những người đầu tiền chụp ảnh chân dung bằng ánh sáng đèn điện. Với cách này ông đã chụp được một bộ tư liệu dưới lòng đất của Paris. Đó là nơi để các thi hài của người chết và hệ thống thoát nước của thành phố. ông cũng là người đầu tiền chụp ảnh trền không từ một khinh khí cầu vào năm 1858.

    Nadar mở nhiều hiệu ảnh ở các thành phố khác nhau của nước Pháp và tất cả đều nổi tiếng. Dù nhu cầu chụp ảnh chân dung rất lớn và sự cạnh tranh mạnh mẽ của thương trường, nhưng những hiệu ảnh của Nadar vẫn giữ được tính nghệ thuật cao. Để làm nền một bức ảnh chân dung nghệ thuật đòi hỏi có sự hiểu biết sâu sắc về bộ môn nghệ thuật tạo hình như hội họa, điều khắc, đồ họa nghệ thuật…Thành công của một tác phẩm ảnh là công lao to lớn của cả một tập thể những người lao đồng kỹ thuật, nghệ thuật, thậm chí của cả những người lao động chân tay. Nhưng khi đánh giá một tác phẩm người ta thường quy cho nhà nhiếp ảnh, vốn đã nổi tiếng càng nổi tiếng hơn.

    Con đường nghệ thuật của Nadar và con đường của đồng nghiệp cùng thời với với ông là Etienne Carjat, người đã sáng tác nhiều bức chân dung nổi trội thời đó có những sự giống nhau đến kỳ lạ. Giống như Nadar, Carjat là một họa sỹ vẽ biếm họa, cũng xuất bản một tờ tạp chí. Cũng như Nadar, ông kết bạn với nhiều văn nghệ sỹ có tiếng tăm, mà hiệu ảnh của ông khai trương vào năm 1860, đã trở thành nơi gặp gỡ của họ. Tuy vậy, Carjat tỏ ra ít hào quang hơn vào trong tác phẩm, ít định hướng tư tưởng, nặng về phô trương hình thức hơn Nadar. Tuy vậy, Etienne Carjat vẫn là nhà nhiếp ảnh có tài được nhiều người tìm đến.

    manh-thuong, manh thuong, manhthuong, kien-thuc-nhiep-anh, kien thuc nhiep anh, nhiep anh, lich-su-nhiep-anh, lich su nhiep anh, Daguerre, Fox Talbot, Niepce
    Bức ảnh được Franz Hanfstaengl chấm sửa phim âm bản trước khi in

    Việc chấm sửa ảnh chân dung cũng được đưa ra bàn thảo từ khi Franz Hanfstaengl, nhà nhiếp ảnh chân dung hàng đầu của Đức đã trưng bày tại cuộc triển lãm ảnh quốc tế ở Paris năm 1855, một bức ảnh làm ra từ một phim âm bản đã được tu sửa và một ảnh làm từ miếng phim âm bản đó nhưng không được tu sửa. Từ đó mở ra một thời đại mới trong nhiếp ảnh: phim âm bản phải được tu sửa rồi mới đem phóng ảnh. Việc tu sửa phim trở thành công việc thường nhật của một hiệu ảnh.

    Ở Hoa Kỳ ảnh chân dung khá nhất xuất hiện từ các hiệu ảnh làm theo phương pháp Daguèrre trước đây. Nhà nhiếp ảnh Brady tiếp tục sáng tác để làm giàu thềm bộ sưu tập chân dung các nhân vật đương đại nổi tiếng của mình. Trong đó nổi tiếng nhất là bức chụp chân dung Abraham Lincoln, người mà người ta đồn thổi rằng nhờ bài diễn văn của ông đọc tại Trường Cooper Union-College tại New York và nhờ bức chân dung do Brady chụp đã đưa ông vào Nhà Trắng.

    Ngày 9-2-1864, Licoln ngồi để chụp bức chân dung mà người ta in tờ giấy bạc 5 đô la. Những bức ảnh này là những ảnh chụp theo yều cầu của họa sỹ Francis B. Carpenter, người đã ghi vào nhật ký của mình rằng: người chụp bức chân dung Lincoln là một người thợ chụp hình của Brady là Anthony Berger.

    manh-thuong, manh thuong, manhthuong, kien-thuc-nhiep-anh, kien thuc nhiep anh, nhiep anh, lich-su-nhiep-anh, lich su nhiep anh, Daguerre, Fox Talbot, Niepce
    Bức ảnh được dàn dựng tại sân khẩu của Napoléon Sarony

    Vào khoảng năm 1860, các nhà nhiếp ảnh chân dung bắt đầu đổi phông đơn giản bằng một bức phông vẽ cầu kỳ. Các đạo cụ dùng làm bối cảnh mỗi khi chụp, đều làm bằng giấy bìa cứng như: các cột xẻ rãnh dọc, các hàng rào kiểu nông thôn, những hòn đá nằm rải rác và các gốc cây nằm giữa đám cỏ nhân tạo… Chiếc ghế dùng cho người mẫu ngồi được thiết kế khá cầu kỳ. Phía sau thường có tấm dựa đầu.

    Bấy giờ cần có nhiều chân dung diễn viền để quảng cáo, vì vậy một số nhà nhiếp ảnh chuyền đi sâu chụp nhà hát, sân khấu. Tại các hiệu ảnh, ảnh sân khấu được dựng lại và diễn viền diễn lại các động tác của mình trước ống kính máy ảnh và người thợ có nhiệm vụ bấm máy đúng kỹ thuật. Cho nền thành công của bức ảnh trước hết phụ thuộc vào khả năng diễn xuất của diễn viền. Một trong những nhà nhiếp ảnh sân khấu kỳ cựu nhất phải kể đến Napoléon Sarony, ông sinh tại Canada năm 1821, năm mà người trùng tền với ông - Napoléon Bonaparte qua đời.

    Mạnh Thường





    Gửi nhận xét về bài viết:
    Họ tên:    Email:
    Nội dung:
    • DTTD