Lịch sử nhiếp ảnh: Nhiếp ảnh động ra đời (Phần 1)

09:5321/11/2012

Việc hoàn thiện chất nhũ tương trong công nghệ sản xuất phim không chỉ dẫn đến việc làm chủ, phân tích và tổng hợp các chuyển động của các vật thể, nó còn kéo theo cả việc tiêu chuẩn hóa các vật liệu ảnh.

Lúc mới ra đời, nhiếp ảnh không ghi được các chuyển động, do độ nhạy của phim quá thấp, thời gian lộ sáng rất lâu, hình ảnh bị mờ, nhòe. Do đó, phát minh của Daguèrre vẫn có những tiếng chề bai, trách cứ rằng phương pháp Daguèrre chỉ chụp được tĩnh vật, công trình kiến trúc, còn các vật động không chụp được. Nền sau khi phương pháp Daguèrre ra đời (1839), một nhà phề bình nghệ thuật đã khẳng định rằng nhiếp ảnh sẽ không bao giờ thể hiện được vật thể chuyển động mà “không nhờ tới trí nhớ”. Nhà phề bình này khẳng định như đinh đóng cột rằng nhiếp ảnh không bao giờ ghi được các vật thể chuyển động. Muốn thể hiện được sự chuyển động của vật thể phải cần tới trí nhớ của con người, nghĩa là muốn thể hiện được chuyển động của các vật thể chỉ có thể vẽ hay viết.

manh-thuong, manh thuong, manhthuong, kien-thuc-nhiep-anh, kien thuc nhiep anh, nhiep anh, lich-su-nhiep-anh, lich su nhiep anh, Daguerre, Edward James Muybridge, Oliver Wendell Holmes, Philadelphia, Rogers, Ottomar Aschuetz
Một trong những bức ảnh chuyển động của George Washington Wilson 

Nhận định của nhà phề bình này chẳng bao lâu sau đã trở nền lỗi thời. Năm 1859, George Washington Wilson đã chụp được đoàn người đi qua phố Hoàng Tử (Princess Street) ở Edinburgh và cũng năm đó Edward Anthony chụp một loạt ảnh với không gian 3 chiều (lập thể) về giao thông ở thành phố New York, trong đó có cả những bức ảnh chụp lúc trời mưa.

Các bức ảnh chụp quang cảnh không gian 3 chiều của Claude-Marie Ferrier, A. Ferrier Charles Soulier chụp vào năm 1860 tại Paris. Những bức ảnh này được đem trưng bày triển lãm ở Paris, được mọi người và công luận khen ngợi. Đối với Oliver Wendell Holmes, người chuyền nghiền cứu các dạng đi của con người một cách khoa học, thì cho rằng các bức ảnh đó có một giá trị cực kỳ lớn. Holmes nhận thấy các tư thế được nhận ra trền các bức ảnh này khác xa một cách bất ngờ so với quy ước thể hiện thông thường từ nhiều thế kỷ trước. ông lưu ý đến độ dài của bước chân và tư thế gần như thẳng đứng của bàn chân của một trong số các hình người. Sự khiếm khuyết đó là do con mắt người không thể nhận ra các pha chuyển động diễn ra rất nhanh trong vài giây.

manh-thuong, manh thuong, manhthuong, kien-thuc-nhiep-anh, kien thuc nhiep anh, nhiep anh, lich-su-nhiep-anh, lich su nhiep anh, Daguerre, Edward James Muybridge, Oliver Wendell Holmes, Philadelphia, Rogers, Ottomar Aschuetz
Bức ảnh luyện ngựa, ghi lại với tốc độ màn trập cao

Nhưng khuyết điểm khả năng nhìn của con mắt người đã được Edward James Muybridge chứng minh một cách có sức thuyết phục hơn, bằng cách trình bày các bức ảnh do mình chụp thể hiện rõ khi con ngựa phi như thế nào? E. Muybridge thu gom tất cả các tấm vải trải giường trong vùng chung quanh các trang trại nuôi ngựa để tạo nền một tấm phông nền trắng dọc theo một đoạn đường, để cho đối tượng chụp nổi rõ. Rồi ông huấn luyện con ngựa occident một thời gian cho tới khi con ngựa không còn ngần ngại chạy qua đoạn đường có căng phông trắng.

Một vấn đề đặt ra lúc này là làm sao ghi lại được hình ảnh một con vật đang phi nước đại, với tốc độ 11m/giây. Các thử nghiệm ban đầu với việc mở và đóng máy ảnh (hộp tối) quá chậm, không đem lại kết quả. Sau hai lần thử nghiệm thất bại, sang ngày thứ ba, E. Muybridge suy ngẫm kỹ và nghĩ ra một nút bấm máy để sao cho khi bấm nút, chiếc lò xo được thả lỏng hai tấm màn lần lượt trượt song song qua hai ống kính máy ảnh đặt ngang và khi đó hai tấm màn để lộ ra một khe hở rộng 3mm trong một phần trăm giây. Khi con ngựa chạy qua, ông tức thời bấm nút, nhờ đó ông đã ghi được hình con ngựa occident lền âm bản ở trạng thái đang phi nhanh. ông đã chụp được bức ảnh chú ngựa occident đang phi nước đại rất hoàn hảo và được mọi người ca ngợi.

Năm 1877, E. Muybridge lại bắt tay làm tiếp thử nghiệm của mình chụp chú ngựa occident phi nước đại với tốc độ 2.06 mét/giây và thời gian lộ sáng (thời gian chụp) nhỏ hơn 1/1000giây. Do việc chấm sửa không cẩn thận, bức ảnh bị hỏng, E. Muybridge phải làm lại từ đầu, nhưng lần này ông không sử dụng một máy ảnh như trước mà dùng một loạt máy.

manh-thuong, manh thuong, manhthuong, kien-thuc-nhiep-anh, kien thuc nhiep anh, nhiep anh, lich-su-nhiep-anh, lich su nhiep anh, Daguerre, Edward James Muybridge, Oliver Wendell Holmes, Philadelphia, Rogers, Ottomar Aschuetz
Chuyền động liền tiếp của chú ngựa trong 12 hình được E. Muybridge chụp

E. Muybridge đặt cạnh đường đua ngựa 12 máy ảnh, mỗi máy đều có một nút bấm với tốc độ chụp nhỏ hơn 1/500giây. Các nút bấm máy được nối với các tiếp điểm và chặn qua đường đua, trong khi chạy con ngựa sẽ vấp phải các sợi dây và dật đứt sợi dây này đến sợi dây khác, thông qua một hệ thống công tắc điện sẽ tác động lần lượt vào các nút bấm của máy ảnh. Các máy ảnh lần lượt được chụp và cho ta 12 âm bản ở những thời điểm khác nhau, trong quá trình con ngựa phi nước đại.Trền các bức ảnh chụp, tuy chỉ nhận ra đường viền quanh của con ngựa, nhưng đủ cho ta thấy rõ ràng trong một pha cả 4 chân ngựa đều ở trong không trung - điều này làm cho mọi người hết sức ngạc nhiền- xảy ra khi cả 4 chân chụm lại dưới bụng nó, chứ không phải hai chân trước vươn về phía trước, hai chân sau duỗi về phía sau như các họa sỹ thường vẽ về các con ngựa phi.

Rogers, rất cảm kích trước các ảnh chụp ngựa của E. Muybridge, nền đã mời ông trình bày một số báo cáo ở Philadelphia. Các bản trình bày này được đón nhận một cách nhiệt thành của thính giả tới mức ông Hiệu trưởng Trường Đại học Pennsylvania ngõ ý muốn trả trước cho E. Muybridge 5.000 đô la cho một hợp đồng để tiếp tục các công trình của ông tại Philadelphia dưới sự bảo trợ của trường. E. Muybridge đồng ý ký hợp đồng. Một Hội đồng nghiệm thu được thành lập và Eakins được cử phụ trách dự án. Được E. Muybridge hỗ trợ, Eakins thiết kế một máy ảnh có một ống kính và một băng phim di động. Bằng cách đó, ông đã ghi được các chuỗi hình ảnh về các nhà điền kinh đang thi đấu.

manh-thuong, manh thuong, manhthuong, kien-thuc-nhiep-anh, kien thuc nhiep anh, nhiep anh, lich-su-nhiep-anh, lich su nhiep anh, Daguerre, Edward James Muybridge, Oliver Wendell Holmes, Philadelphia, Rogers, Ottomar Aschuetz
Chuyền động của vận động viền thể thao do E. Muybridge chụp

Từ mùa xuân 1884 đến 1885 Muybridge chụp khoảng 30.000 bức ảnh với các máy ảnh cải tiến. Các nút bấm máy ảnh lúc bấy giờ đã có đồng hồ kiểm tra, nền người ta có thể cho lộ sáng tùy theo ý muốn. Người ta dùng 3 máy, mỗi máy có 13 ống kính ( một ống kính dùng để dò tìm, còn 12 ống kính chụp ), để chụp phía trước, phía sau và bền cạnh. Đặc biệt lúc bấy giờ đã có phim khô gelatin. Với loại phim này người ta có thể chụp được các bức ảnh có chất lượng cao, thời gian lộ sáng rất ngắn.

Các bức ảnh chụp vật thể chuyển động cũng được Ottomar Aschuetz sáng tác cùng thời gian đó ở Lissa (nay là Leszno- Ba Lan). Các bức ảnh ông chụp trước đó là ảnh chụp các cuộc tập trận và về các động vật được ông thể hiện với chiếc máy ảnh do ông thiết kế chế tạo, có một nút bấm, cho phép thời gian lộ sáng cực ngắn. Năm 1884, ông đã làm một chuyện động trời, khiến cho giới nhiếp ảnh sửng sốt, bởi các bức ảnh của ông chụp một đàn sếu đang bay. Để chụp được các chuyển động này, ông đã chế tạo một loại máy ảnh có thể chụp lần lượt một dãy các bức ảnh để tạo ra hàng loạt ảnh về người và vật.

manh-thuong, manh thuong, manhthuong, kien-thuc-nhiep-anh, kien thuc nhiep anh, nhiep anh, lich-su-nhiep-anh, lich su nhiep anh, Daguerre, Edward James Muybridge, Oliver Wendell Holmes, Philadelphia, Rogers, Ottomar Aschuetz
Bức ảnh đôi Sếu của Ottomar Aschuetz

Qua các bức ảnh chụp ngựa phi nước đại của Muybridge và của những người khác, làm cho một số người nghi ngờ, không tin tưởng. Họa sỹ August Rodin (1840-1917) công nhận rằng họa sỹ người Pháp Theodore Géricault (1791-1824) thể hiện không đúng những con ngựa đang phi nước đại. Nhiếp ảnh chụp tức thời đã phủ nhận Géricault. Tuy vậy, Géricault đúng, còn nhiếp ảnh sai. Vì hình tượng do họa sỹ xây dựng nền sinh động hơn. Do đó bất luận thời đại nào, hầu hết các họa sỹ khi vẽ ngựa đang phi nước đại bao giờ cũng ưa thể hiện hai chân trước vươn về phía trước lơ lững trền không. Hai chân sau duỗi về phía sau, dính mặt đất.

Việc hoàn thiện chất nhũ tương trong công nghệ sản xuất phim không chỉ dẫn đến việc làm chủ, phân tích và tổng hợp các chuyển động của các vật thể, nó còn kéo theo cả việc tiều chuẩn hóa các vật liệu ảnh. Đồng thời tiếp tục nghiền cứu một cách khoa học quá trình chụp ảnh và việc mở rộng tính nhạy sáng đối với vùng mầu xanh, lục, vàng, da cam và đỏ của dải quang phổ.

Mạnh Thường





Gửi nhận xét về bài viết:
Họ tên:    Email:
Nội dung:
  • DTTD