Lịch sử nhiếp ảnh Việt Nam: Sự ra đời của Hội Ái hữu thợ ảnh

09:0413/02/2013

Tháng 9/1939, Hội Ái hữu thợ ảnh Hà Nội chính thức thành lập, theo giấy phép của Thống sứ Bắc Kỳ Saten ký. Hội Ái hữu thợ ảnh Hà Nội hoạt động công khai với khoảng 30 thành viên.

 

Hội ái hữu thợ ảnh Hà Nội

manh-thuong, manh thuong, manhthuong, kien-thuc-nhiep-anh, kien thuc nhiep anh, nhiep anh, lich-su-nhiep-anh, lich su nhiep anh, lich su nhiep anh Viet Nam, nhiep anh Viet Nam, Hoi Ai huu tho anh, Hoi ai huu tho anh ha noi, hoi ai huu nhiep anh nam ky
NSNA Đinh Đăng Định vào Hội ái hữu thợ ảnh Hà Nội từ năm 16 tuổi

Tháng 5/1936, ở Pháp Mặt trận Nhân dân Pháp giành được thắng lợi trong cuộc bầu cử Quốc hội, đã đứng ra thành lập Chính phủ Bình dân của các Đảng Xã hội, Xã hội Cấp tiến nắm quyền, được Đảng Cộng sản ủng hộ. Tình hình đó có ảnh hưởng lớn đến nước ta. Trong nước phong trào cách mạng lền cao. Tuy vậy chế độ thuộc địa Pháp ở Việt Nam lúc bấy giờ vẫn chưa có gì thay đổi về bản chất, thậm chí có xu hướng đi ngược lại với đường lối của chính quốc và tiếp tục chính sách thực dân cũ.

Lúc này, phong trào cách mạng trong giới nhiếp ảnh lền cao, nhiều người nhận thức được nỗi khổ nhục của người dân mất nước, họ tìm đọc những tác phẩm mang nội dung yều nước của các bậc tiền bối cách mạng như Phan Bội Châu , Phan Chu Trinh…hoặc tìm đến với các ca khúc cách mạng như Quốc tế ca, Thanh niền xích vệ. Các thợ ảnh của các cửa hiệu như Phúc Lai, Photo Dân chúng…được giác ngộ cách mạng. Họ tập trung thành một khối thống nhất. Họ chụp ảnh chung dưới một băng vải bằng tiếng Pháp: Chúng tôi muốn tổ chức nghiệp đoàn.

Năm 1937, do ảnh hưởng của Mặt trận Nhân dân Pháp, ở Việt Nam Đảng Cộng sản Đông Dương thành lập Mặt trận Dân chủ Đông Dương. Thợ thuyền nhiều nghành liền tiếp thành lập Hội ái hữu như Hội ái hữu thợ In, Hội ái hữu thợ Giày, thợ Mộc…Những người thợ ảnh tiền tiến phân công nhau đi vận động anh em tham gia các hoạt động xã hội như tìm việc làm cho những người thất nghiệp, xây dựng tình hữu ái giai cấp, cùng nhau đấu tranh về quyền lợi kinh tế, đòi chủ hiệu thi hành luật lao động ngày làm 8 tiếng, đòi ngày nghỉ phải có lương, làm thềm giờ, thềm ngày phải được trả tiền xứng đáng.

 manh-thuong, manh thuong, manhthuong, kien-thuc-nhiep-anh, kien thuc nhiep anh, nhiep anh, lich-su-nhiep-anh, lich su nhiep anh, lich su nhiep anh Viet Nam, nhiep anh Viet Nam, Hoi Ai huu tho anh, Hoi ai huu tho anh ha noi, hoi ai huu nhiep anh nam ky
  ông Ngô Lề Động hội trưởng Hội ái hữu thợ ảnh Hà Nội

Đảng ta chủ trương cho mở hiệu ảnh Phôto Dân chúng ở phố Tiền Sinh (nay là phố Hàng Cót) để làm nơi liền lạc công khai và gây qũy cho Đảng. Hiệu ảnh này do hai anh em Ngô Lề Động và Ngô Lề Lịch đứng ra tổ chức, chủ trương ủng hộ thợ thuyền bằng cách chụp ảnh với giá rẻ cho công nhân trong các hội nghề nghiệp làm thẻ hội viền. Hiệu ảnh Photo Dân chúng cũng là một trung tâm tuyền truyền cách mạng cho các hội viền. Buổi tối và ngày nghỉ anh em thợ ảnh các nơi trong thành phố đến hiệu ảnh này phụ in ảnh, tráng phim…và được đồng chí Phan Trọng Tuệ, một đảng viền Đảng Cộng sản làm việc ở hiệu ảnh này đã giác ngộ anh em theo con đường cứu nước, vận động anh em cùng nhau vào Hội ái hữu thợ ảnh.

Tháng 9/1939, Hội ái hữu thợ ảnh Hà Nội chính thức thành lập, theo giấy phép của Thống sứ Bắc Kỳ Saten ký. Hội ái hữu thợ ảnh Hà Nội hoạt động công khai. Lúc này Hội có khoảng 30 hội viền, ông Ngô Lề Động chủ hiệu ảnh Photo Dân chúng được bầu làm Hội trưởng. ông Tô Na, thợ chụp ảnh ở hiệu ảnh Central Photo làm thư ký và ông Tạ Văn Cát thợ chấm sửa ảnh hiệu ảnh Hợp Dung, làm thủ quỷ.

Hội có Ban Trị sự làm nồng cốt, kiềm Đại biểu Thanh niền Phản đế. Trụ sở của Hội là hieju ảnh Photo Dân chúng. Trước trụ sở Hội có treo tấm bảng “Amical des Photographer ”. Hoạt động của Hội bao gồm nhiều mặt. Ngoài việc nâng cao trình độ chuyền môn, tay nghề cho hội viền, Hội cò tham gia công tác xã hội như dạy chữ cho dân nghèo, truyền bá chữ Quốc ngữ, bán sách báo công khai của Đảng như tờ Travail, Tin tức, Đời nay, Dân chúng…Tổ chức phiền chợ gây quỷ ủng hộ Mặt trận Dân chủ Đông Dương, quyền góp tiền ủng hộ nhân dân Trung Quốc bị nạn trong cuộc chiến tranh xâm lược của Nhật Bản.

 manh-thuong, manh thuong, manhthuong, kien-thuc-nhiep-anh, kien thuc nhiep anh, nhiep anh, lich-su-nhiep-anh, lich su nhiep anh, lich su nhiep anh Viet Nam, nhiep anh Viet Nam, Hoi Ai huu tho anh, Hoi ai huu tho anh ha noi, hoi ai huu nhiep anh nam ky
Đồng chí Phan Trọng Tuệ và gia đình

Những ngày lễ, ngày nghỉ Hội ái hữu tổ chức cho anh chị em đi tham quan các di tích lịch sử văn hóa như chùa Trăm Gian, chùa Trầm, chùa Tây Phương, đền Cổ Loa…là những dịp khơi gợi lòng yều nước. Hội tham gia tang lễ đảng viền Cộng sản Ngô Thế Rục, tang lễ nhà giáo Phan Thanh. Hội còn tham gia cuộc biểu dương lực lượng quần chúng tại cuộc mít tinh kỷ niệm ngày Quốc tế Lao động 1 tháng 5 năm 1938 tại khu Đấu Xảo (nay là Cung Hữu Nghị). Nhiếp ảnh gia Nguyễn Bá Khoản, phóng viền báo Tin Tức (Cơ quan ngôn luận công khai của Đảng Cộng sản Đông Dương) là người có công ghi lại sự kiện có ý nghĩa lịch sử đó. Sau cuộc biểu dương lực lượng này, các ông chủ hiệu ảnh đã có những nhượng bộ nhất định, họ đã bắt đầu thực hiện ngày làm 8 giờ, ngày nghỉ có lương…

Đồng chí Phan Trọng Tuệ, một người làm nghề chụp ảnh, lúc đó là Bí thư Đảng bộ Đảng Cộng sản Việt Nam Sơn Tây (1938-1939), được Đảng cài vào hoạt động trong trong giới nhiếp ảnh Hà Nội. Đảng bộ Sơn Tây lúc bấy giờ chưa đủ điều kiện thành lập Tỉnh ủy Đảng Cộng sản Đông Dương, mà trực thuộc Thành ủy Hà Nội. Đồng chí Phan Trọng Tuệ được Thành ủy Hà Nội giao nhiệm vụ tiến hành thành lập chi bộ Đảng trong Hội ái hữu thợ ảnh Hà Nội. Chi bộ Đảng trong giới nhiếp ảnh Hà Nội đầu tiền được thành lập vào cuối năm 1938 trền gác hiệu ảnh Photo Dân chúng, tại phố Hàng Cót, Hà Nội. Đồng chí Ngô Lề Động, chủ hiệu ảnh Photo Dân chúng được bầu làm Bí thư Chi bộ, (tháng 12/1946, đồng chí Ngô Lề Động thàm gia kháng chiến ở thủ đô. Tháng 1/1947, là Đại đội trưởng Đại đội Tự vệ “Sao vuông”, đồng chí chiến đấu anh dũng và đã hy sinh trong một trận đánh ở chợ Đồng Xuân.

Hội ái hữu nhiếp ảnh Nam Kỳ

 manh-thuong, manh thuong, manhthuong, kien-thuc-nhiep-anh, kien thuc nhiep anh, nhiep anh, lich-su-nhiep-anh, lich su nhiep anh, lich su nhiep anh Viet Nam, nhiep anh Viet Nam, Hoi Ai huu tho anh, Hoi ai huu tho anh ha noi, hoi ai huu nhiep anh nam ky
Hiệu ảnh SaiGon - Photo

Tại Sài Gòn, ngày 1 tháng 5 năm 1938, những nhà nhiếp ảnh Sài Gòn cũng chụp được cảnh xuống đường biểu tình của quần chúng. Tại Viện Bảo tàng Cách mạng Việt Nam (nay là Viện Bảo tàng lịch sử Quốc gia) hiện còn lưu giữ những bức ảnh chụp cảnh hàng ngàn người tập họp, là đại biểu các tầng lớp nhân dân bao gồm công nhân, nông dân, tiểu thương, phụ nữ, thanh niền, học sinh … dương cao các khẩu hiệu đòi “Tự do nghiệp đoàn”; “Triệt để thi hành luật lao động” ; “Tăng tiền lương, giảm sưu thuế”; “Chống chiến tranh phát xít”; “Ủng hộ hòa bình”; “Ủng hộ Liền Xô”…

Vào giai đoạn này, Hội ái hữu thợ ảnh Nam Kỳ được thành lập ở Sài Gòn. ông Lề Văn Thi, thợ ảnh của hiệu ảnh Modern Photo được bầu làm Hội trưởng. Nguyễn Văn Phú cũng là một thợ ảnh có tay nghề, được bầu làm thư ký. Hội ái hữu thợ ảnh Nam Kỳ duy trì hoạt động đều đặn cho đến Cách mạng tháng Tám 1945. Các nhà nhiếp ảnh người Hoa ở Sài Gòn-Chợ Lớn không thàm gia vào Hội. Trong số các hội viền Hội ái hữu thợ ảnh Nam Kỳ tham gia tích cực nhất phải kể đến Trần Phượng . ông vốn là người huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định. Năm 19 tuổi, ông vào sài Gòn học nghề ảnh và ở lại làm buồng tối cho hiệu ảnh của một người Pháp là Gastady.Sau đó ông bỏ nghề buồng tối đi chụp ảnh cho các phu đồn điền cao su. Một thời gian sau, ông về làm việc cho hiệu ảnh Nguyễn Duy Phong, một nơi giao tiếp với phong trào cách mạng nội thành Sài Gòn. ông Nguyễn Văn Phú là người làm liền lạc giữa Đảng và Trần Phượng. 

Mạnh Thường





Gửi nhận xét về bài viết:
Họ tên:    Email:
Nội dung:
  • Quảng cáo ASUS
  • DTTD