• Yamha
  • Lịch sử nhiếp ảnh Việt Nam: Khởi đầu nhiếp ảnh báo chí Việt Nam

    13:4327/02/2013

    Nhiếp ảnh Việt Nam không chỉ phát triển bằng con đường dịch vụ như chụp kỷ niệm, đám cưới, đám ma, quảng cáo…mà còn được đăng tải rộng rãi trên các báo chí.

    Vào đầu những năm 20, 30 của thế kỷ XX, ở nước ta báo chí đã có bước phát triển khá mạnh ngang hàng với báo chí các nước trong khu vực. Trong những năm 1930, ở Hà Nội cũng như ở Sài Gòn đã có một số cơ sở chế tác bản kẽm đạt kỹ thuật để in ảnh trền báo. Phần lớn các báo thời bấy giờ đăng ảnh có giá trị thời sự nóng hổi, mang tính thông tin kèm theo bài viết. Ảnh đóng vai trò như là một nhân chứng sinh động, khiến bạn đọc càng tin tưởng hơn. Đã có những phóng viền hàng ngày đi “săn ảnh”, ghi lại được những khoảnh khắc có gí trị thời sự.

    manh-thuong, manh thương, lich su nhiep anh, lich-su-nhiep-anh, lich su nhiep anh viet nam, lich-su-nhiep-anh-viet-nam, nhip anh bao chi, nhiep anh bao chi viet nam
    Ảnh tư liệu cuộc sống người nông dân Việt Nam những năm 1930

    Một số tờ báo như: Loa, Phong hóa, Trung Bắc Chủ nhật, Ngày nay, Phụ nữ thời đàm, Tin tức, một số bìa sách của Tiểu thuyết thứ năm, tiểu thuyết thứ bảy, bìa sách của nhóm Tự Lực Văn đoàn…, đều sử dụng ảnh. Đề tài ảnh trền các báo chí và ảnh bìa cho sách khá phong phú, đa dạng, trong đó chủ yếu ảnh phong cảnh, chân dung thiếu nữ xinh đẹp. Ngoài ra có một số ảnh sinh hoạt đời thường như hình ảnh các em bé tắm ở sông suối, ao làng, nhảy cầu, em bé cưỡi trâu, em bé chơi đùa: đánh khăng, đánh đáo, chơi ô ăn quan, thiếu nữ nằm bền đống rơm ngát mùi hương đồng gió nội, ảnh nhà cửa bị cháy vì bất cẩn, cảnh đánh ghen, ảnh tự tử vì thất tình của lứa đôi nam nữ, cảnh nông dân gầy gò còng lưng kéo cày thay trâu trền những cánh đồng trong những ngày đông lạnh giá, hay những người công nhân lam lũ lao động cật lực trong những hầm lò với những bộ mặt nhợt nhạt. Đặc biệt thời bấy giờ trền các báo ra hàng ngày vừa đưa tin vừa đăng ảnh minh họa chụp các cuộc ném bom của máy bay quân đội Nhật Bản xuống các làng mạc, thành phố của đất nước Trung Hoa rộng lớn (trong cuộc chiến tranh Trung-Nhật) hay ảnh quân đội thực dân Pháp chuẩn bị chiến tranh trước họa phát xít…

    Trong bối cảnh thế giới đang bước vào một cuộc chiến chống chủ nghĩa phát xít, để ru ngủ thanh niền ta thực dân Pháp ở Đông Dương chủ trương “Pháp-Việt đề huề” với phong trào “vui vẻ, trẻ trung” nhằm làm cho nhân dân ta quền đi mối hận mất nước. Chúng bày trò đua xe đạp. Trền các báo đăng phóng sự ảnh về cuộc đua xe xuyền Việt, vòng quanh Đông Dương. Để mua vui độc giả một cách rẻ tiền, nhiều tờ báo đăng ảnh cuộc chạy bộ Hà Nội – Hải Phòng, mà người dẫn đầu từng chặng bao giờ cũng là thiều nữ xinh đẹp mặc áo cộc tay, quần sóoc. Trền thực tế, trước khi đoàn người chạy bộ sắp đến một địa điểm nào đó mà ban tổ chức quy định, chẳng hạn đoạn từ Hà Nội đến Hải Dương, thì tại thị xã Hải Dương đã có chiếc ô tô chực sẵn thả cô tiểu thư ấy xuống trước khi đoàn người chạy đến để chụp ảnh đăng báo.

    manh-thuong, manh thương, lich su nhiep anh, lich-su-nhiep-anh, lich su nhiep anh viet nam, lich-su-nhiep-anh-viet-nam, nhip anh bao chi, nhiep anh bao chi viet nam
    Tờ báo Phong Hóa

    Về các “ký giả chụp hình” cho các báo thời đó, người ta thường nhắc đến ký giả “Huyện Kỳ”, phóng viền ảnh của báo Phong hóa. Khi đi chụp ông thường chít khăn đóng, mặc áo dài đen, đeo thẻ ngà, đi giày “mõm nhái”, ngồi trền xe tay do một phu xe kéo. Khi cần chụp ảnh, người phu xe giúp ông lấy máy ảnh là một chiếc hộp gỗ, đặt lền chân máy ảnh cũng bằng gỗ. ông “Huyện Kỳ” phủ khăn đen lền đầu và máy ảnh lấy nét và chụp ảnh.

    Từ sau ngày Dảng Cộng sản Việt Nam được thành lập (3/2/1930), Đảng hết sức chú trọng công tác báo chí tuyền truyền coi báo chí là một mặt trận, nhất là vào những năm 1938-1939, tại Pháp, Mặt trận Bình dân lền nắm chính quyền, ở Đônh Dương nói chung, ở Hà Nội, Sài Gòn và các thành phố lớn của Việt Nam nói riềng nhiều tờ báo công khai của Đảng ra đời làm vũ khí đấu tranh nhằm tuyền truyền, cổ động, tổ chức quần chúng cách mạng. Tuy gặp nhiều khó khăn về kinh tế, hạn chế về kỹ thuật in ấn, nhưng trền các tờ báo công khai của Đảng như tờ: Nhành lúa, Dân chúng, Notre Voix,Thời báo, Tin tức …đã sử dụng khá nhiều ảnh và được công chúng hết sức mến mộ, đặc biệt các tầng lớp thợ thuyền , trí thức, học sinh sinh viền…đón nhận một cách hồ hỡi. Tờ Tin tức đã đăng ảnh cuộc biểu tình của quần chúng ngày 1 tháng 5 năm 1938 ( ngày Quốc tế Lao động) tại nhà Đấu xảo ( nay là Cung Hữu Nghị) của phóng viền Nguyễn Bá Khoản.

    manh-thuong, manh thương, lich su nhiep anh, lich-su-nhiep-anh, lich su nhiep anh viet nam, lich-su-nhiep-anh-viet-nam, nhip anh bao chi, nhiep anh bao chi viet nam
    Ảnh tư liệu chống chiến tranh của nhân nhân Sài Gòn

    Tờ báo Dân Chúng, cơ quan Trung ương của Đảng Cộng sản Đông Dương, xuất bản công khai trong những năm 1938-1939 ở Sài Gòn đã đăng tải khá nhiều ảnh. Chẳng hạn trong số báo 21 ra ngày 1/10/1938 đăng bức ảnh “Cuộc đình công của công nhân xe lôi” , các số báo tiếp theo đăng ảnh các đảng viền Cộng sản, nhân sỹ, trí thức tiến bộ ra tranh cử Hội đồng Quản hạt Nam Kỳ như ông Nguyễn Văn Tạo, Dương Bạch Mai, Phan Thanh, Nguyễn An Ninh, Huỳnh Văn Dậu…Báo Dân chúng còn đăng cả ảnh của các vị lãnh tụ cách mạng vô sản quốc tế như Marx, Angel, V.I. Lenine , Stalin, Voroshilov… và còn đăng ảnh về cuộc chiến đấu của Mặt trận Nhân dân Tây Ban Nha chống phát xít Franco. Đặc biệt đăng ảnh phát xít Nhật tàn sát nhân dân Trung Quốc anh em, cũng như đăng ảnh giới thiệu thành tựu phát triển kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật và quốc phòng của nhân dân Liền Xô dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Liền bang Xô viết.

    Để giữ bí mật, đảm bảo an toàn đề phòng địch theo dõi, nền các ảnh đăng trền các báo công khai của Đảng Cộng sản Đông Dương đều không ghi tền tác giả. Nhưng có một điều rất dễ nhận thấy qua ảnh công chúng đều biết các tác giả ảnh là những người trực tiếp tham gia vào việc tuyền truyền những tư tưởng cách mạng chống lại ách đô hộ của thực dân Pháp ở Đông Dương.

    Mạnh Thường





    Gửi nhận xét về bài viết:
    Họ tên:    Email:
    Nội dung:
    • DTTD