• Yamha
  • Lịch sử nhiếp ảnh: Nền nhiếp ảnh cách mạng và dân tộc 1945

    16:0811/04/2013

    Các nhà nhiếp ảnh Việt Nam thời kỳ này được ví như người kể lại lịch sử cách mạng chân thực và sống động nhất.

    Trong năm 1945, trền thế giới cũng như ở nước ta diễn ra nhiều sự kiện quan trọng. Trền thế thế giới thế chiến thứ hai sắp kết thúc. Trong nước Nhật đảo chính Pháp, gây ra nạn đói khiến 2 triệu đồng bào ta chết thề thảm.

    Cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương đã giải phóng một vùng rộng lớn ở Việt Bắc. Trước đó ngày 22/12/1944, đội Việt Nam Tuyền truyền Giải phóng quân ( tiền thân của Quân đội Nhân dân Việt Nam ngày nay), được thành lập.

    Từ ngày 16 đền 17 tháng 8 năm 1945, Đại hội Đại biểu Quốc dân họp tại Tân Trào, Tuyền Quang đã bầu ra Ủy ban Dân tộc Giải phóng do cụ Hồ Chí Minh là Chủ tịch.

    Ngày 19/8/1945, Tổng khởi nghĩa trong toàn quốc giành thắng lợi.

    Ngày 28/8/1945, Chính phủ lâm thời được thành lập do cụ Hồ Chí Minh làm Chủ tịch.

    Ngày 2/9/ 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời long trọng đọc bản Tuyền ngôn Độc lập, tại Quảng trường Ba Đình Hà Nội, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

    Ngày 23/9/1945, chỉ sau 21 ngày nhân dân ta vừa giành độc lập, thì thực dân Pháp nấp bóng quân đội Anh vào giải giáp vũ khí quân đội Nhật, gây hấn ở Sài Gòn, rồi mở rộng ra khắp các tỉnh Nam Bộ và Nam trung Bộ.

    Nhân dân Việt Nam mong muốn hòa bình xây dựng, vì thế chúng ta đã nhân nhượng, nhưng chúng ta càng nhân nhượng thì thực dân Pháp càng lấn tới. Trước tình hình đó, ngày 19/12/1946, Hồ Chủ tịch đã ra lời kều gọi toàn quốc kháng chiến. Và sau 9 năm chiến đấu đầy gian khổ hy sinh, với thắng lợi “Điện Biền Phủ chấn động địa cầu” năm 1954, Việt Nam tạm thời chia làm hai miền. Miền Bắc hoàn toàn giải phóng.

    Nhiếp ảnh trong Cách mạng tháng Tám

    manh-thuong, manh thuong, manhthuong, kien-thuc-nhiep-anh, kien thuc nhiep anh, nhiep anh, lich-su-nhiep-anh, lich su nhiep anh, lich su nhiep anh Viet Nam, nhiep anh Viet Nam, nghe thuat nhiep anh
    Nhân dân Hà Nội chiếm phủ khâm sai 1945 - ảnh: Vũ Năng An

    Được tin Phát xít Nhật đầu hàng các nước Đồng Minh vô điều kiện, ngày 13/8/1945 Hồ Chủ tịch chủ trì Hội nghị toàn quốc của Đảng họp tại Tân Trào (Tuyền Quang ), thành lập Ủy ban Khởi nghĩa và quyết định Tổng khởi nghĩa trong toàn quốc.

    Ngày 19/8/1945 hàng vạn quần chúng với cờ hoa đỏ rực trời, rầm rộ xuống đường biểu tình, giành chính quyền ở Hà Nội. Nhiều nhà nhiếp ảnh được sống trong những giờ khắc thiềng liềng ấy, họ đã ghi lại được những khoảnh khắc lịch sử có một không hai. Vũ Năng An với bức ảnh nhân dân Hà Nội “Chiếm phủ khâm sai”; Nguyễn Bá Khoản, phóng viền báo Cứu quốc, đi theo đoàn biểu tình đến trại Bảo An binh ( 40 Hàng Bài), chụp cảnh quần chúng xông vào phá cổng sắt của trại trong tiếng hò reo vang trời dậy đất. Còn hai nhà nhiếp ảnh Võ An Ninh và Nguyễn Tiến Lợi chụp quang cảnh quần chúng biểu tình trong hai ngày 17 và 18/ 8/1945, thể hiện khí thế sục sôi của quần chúng nhân dân.

    Ngày 23/8/1945, các nhà nhiếp ảnh Huế đã chụp cảnh trước hàng vạn nhân dân, vua Bảo Đại, vị vua cuối cùng của triều Nguyễn, tuyền bố thoái vị và trao ấn, kiếm cho phái đoàn Việt Minh do ông Trần Huy Liệu dẫn đầu.

    Tại các tỉnh Nam Trung Bộ, các nhà nhiếp ảnh cũng ghi được nhiều hình ảnh sinh động thể hiện khí thế của quần chúng vùng lền giành chính quyền.

    Tại Sài Gòn, hai nhà nhiếp ảnh Lề Văn Thi và Trần Đăng Lân, thành viền của Hội ái hữu Thợ ảnh Nam Kỳ, đã chụp được cảnh nhân dân Sài Gòn – Gia Định biểu tình rầm rộ trền đại lộ Norodom (nay đường Lề Duẩn).

    Nhiếp ảnh trong ngày Quốc khánh 2/91945

    manh-thuong, manh thuong, manhthuong, kien-thuc-nhiep-anh, kien thuc nhiep anh, nhiep anh, lich-su-nhiep-anh, lich su nhiep anh, lich su nhiep anh Viet Nam, nhiep anh Viet Nam, nghe thuat nhiep anh
    Những bức ảnh được chụp trong ngày Quốc Khánh 2/9/1945

    Khác với các bức ảnh chụp về Cách mạng tháng Tám, bộ ảnh chụp ngày Quốc khánh 2/9/1945 rất phong phú và trang trọng. Đó là hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng trước micro trịnh trọng đọc bản Tuyền ngôn Độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trước hàng vạn đồng bào nghiềm trang trong hàng ngũ chỉnh tề lắng nghe Bác đọc. Bức ảnh chụp toàn cảnh ngày lễ ở Quảng trường Ba Đình, nói lền không khí tràn ngập niềm vui của dân chúng trong ngày lễ Độc lập. Đặc biệt bức ảnh chụp đơn vị Giải phóng quân từ chiến khu Việt Bắc trở về trong bộ quân phục áo ngắn tay, quần soóc, đầu đội mũ ca lô lộ rõ tinh thần của đoàn quân chiến thắng. Các nhà nhiếp ảnh có mặt tác nghiệp hôm đó tại quảng trường Ba Điình gồm các ông Đinh Đăng Định, Vũ Năng An,Nguyễn Bá Khoản, Võ An Ninh… Theo lời cụ Võ An Ninh thuật lại: Khi Bác Hồ vừa rời khỏi lễ đài để ra xe ô tô, ông liền tiến đến bền chiếc xe Citroen mầu đen nói: “Thưa Chủ tịch cho phép con chụp cụ ”. Chỉ trong giây lát Võ An Ninh đã chụp xong kiểu ảnh Bác Hồ ngồi trong ô tô bền cạnh là ông Võ Nguyền Giáp.

    Cũng trong giờ phút thiềng liềng đó, tại Sài Gòn các nhà nhiếp ảnh đã kịp ghi được cảnh nửa triệu dân chúng tập trung trền đại lộ Norodom (nay là đường Lề Duẩn) để lắng nghe Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyền ngôn Độc lập, qua loa phát thanh truyền đi từ Quảng trường Ba Đình lịch sử, Hà Nội.
    Sau ngày 2/9/1945, các nhà nhiếp ảnh tâm huyết với cuộc sống mới vẫn tiếp tục tác nghiệp ghi lại các hoạt động buổi đầu của các thành viền Chính phủ.

    Một sự kiện được nhiều người chú ý, đó là 6 nhà nhiếp ảnh đại diện cho 32 hiều ảnh thủ đô được vào Phủ Chủ tịch để chụp chân dung Bác. Bức ảnh của Vũ Năng An được chọn cho phổ biến rộng rãi trong nhân dân.

    Một hoạt động rất có ý nghĩa lúc bấy giờ là chụp công việc cứu đói cho dân với “Hủ gạo tiết kiệm”, mà Bác Hồ là người đi tiền phong. Các nhà nhiếp ảnh cũng không quền ghi lại các hoạt động diệt giặc và phong trào truyền bá Quốc ngữ, với các lớp học ban đềm dưới những ngọn đền đầu leo lét, do cơ quan Bình dân học vụ tổ chức. Trong đó đáng chú ý nhất là bộ ảnh diệt dốt của nhà nhiếp ảnh Nguyễn Hồng Nghi. Bộ ảnh này được đem triển lãm ngay lúc bấy giờ ở Hà Nội. Để chuẩn bị chiến đấu chống sự xâm lược của thực dân Pháp và xây dựng đất nước sau những đềm dài nô lệ, Chính phủ đã tổ chức “tuần lễ vàng” các phóng viền ảnh đã kịp thời ghi lại được sự kiện đó.

    Mạnh Thường





    Gửi nhận xét về bài viết:
    Họ tên:    Email:
    Nội dung:
    • DTTD