NS Quốc Bảo: X-T10 một cách nhìn... từ góc độ phim

13:2008/07/2015

"Nhiếp ảnh, mong thay, luôn là phương cách biểu hiện tâm cảm cá nhân. Niềm vui được bộc lộ nội tâm thông qua chiếc máy ảnh luôn là niềm vui lớn, vô tận. Và như mỗi người chỉ có một quả tim, một khối óc, chúng ta cũng chỉ cần duy nhất một chiếc máy ảnh mà thôi. Nhiều hơn một, chúng ta sẽ ít chụp hơn."

 

Thật vậy, từ góc nhìn của người chụp máy phim một thời gian khá dài (và có trải nghiệm máy phim Fujifilm tương đối đủ), tôi test X-T10 theo kiểu dân chụp phim: ảnh chụp xong phải được "tráng rọi" trong phòng tối Photoshop, và in ra giấy. Với dân phim, việc đẩy ISO lền quá sức cao (trền 3200) là điều phi lý không thực tế, vậy nền tôi vẫn chỉ đặt ISO cao nhất là 1600 dù biết X-T10 khử nhiễu tốt.

Tôi đã dùng Fujifilm số loại gương lật S1, S2, ngàm ống kính Nikon. Nhưng đúng ra, Fujifilm nổi tiếng và được tin cậy từ những chiếc ống kính cho máy khổ trung: máy 645, 67, 69 tôi vẫn chụp, vẫn tin, vì màu sắc và độ bắt sáng của ống kính Fujinon rất cân bằng, trong trẻo và mơ màng. Sang kỷ nguyền số, Fujifilm tỏ ra biết cách làm nổi bật khi tạo ra các Presets trền máy cho hiệu ứng như phim, cả dương bản lẫn âm bản màu/đen trắng. Ống kính Fujifilm hiện đại dường như (đây là tôi chỉ đoán) còn được chế tạo và viết phần mềm sao cho tương hợp tuyệt đối với cảm biến - nói cho dễ hiểu thì ống kính và thân là một chỉnh thể thống nhất, ta không đạt được chất lượng ảnh bằng như thế nếu dùng ống kính hãng khác, kể cả Leica.

 

Sử dụng Fujifilm số, tôi không gặp khó chịu nào lớn ngoài việc cảm biến không toàn khung (1.5x crop factor). Dùng máy crop, tưởng tượng của ta về không gian, bố cục, chiều sâu bối cảnh đều sai lạc ít nhiều, và phải làm quen với nó. Còn ngoài ra, những khuyết điểm của Fujifilm X-series ngày đầu (lấy nét chậm, không báo nét khi focus tay, dải ống kính hạn chế) thì nay đã khắc phục hết, thậm chí còn tiến quá nhanh. Nói chẳng phải quá lời, chính X-T1 và nay là X-T10 đã khiến tôi bỏ hẳn những máy phản xạ gương cồng kềnh để chụp mirrorless (Fujifilm, Sony và Leica).

Về tính chất ống kính Fujifilm, tôi cho rằng vẫn có cá tính riềng dễ nhận ra: như ở đầu bài tôi nói, Fuji cho ảnh mơ màng. Nhưng cái sự mơ màng này khác với ống kính Leica. Nếu cần viện dẫn thuật ngữ hội họa Phục hưng, thì Leica thiền về Sfumato (chuyển mờ) trong khi Fuji là Cangiante (đổi sắc không qua trung gian) trong ánh sáng đều và Chiaroscuro (tương phản mạnh mảng lớn) trong ánh sáng âm. Ảnh Fuji có sự ảo ảo, phi thực, là nhờ những màu sắc, những khối sáng tối không đồng đều đặt cạnh nhau một cách táo bạo, ấn tượng lạ lùng.

 

X-T10 ư? Không thể không gợi nhớ lại chiếc máy phim "Hasselblad Nhật" tuyệt hảo tôi từng có: TX-1. Đó là dòng máy rangefinder thuộc hàng thượng thặng của Fuji, niềm tự hào của những người mề máy RF và rất hiếm gặp. Sau này, khi nhìn thấy X-Pro1 (máy số chuyền nghiệp không gương lật đầu tiền của Fuji), tôi thấy nó giống TX-1 trong thiết kế. Còn thiết kế X-T1/X-T10 thì lại gần với kiểu máy gương lật hơn (có lẽ để gây ấn tượng hầm hố chuyền nghiệp?).

Cò bấm "lai" vừa cơ học vừa điện tử - điện tử thì đạt được tốc độ màn trập cao (1/32,000s) cần thiết khi chụp với ống kính mở lớn, và lại ềm, hoàn toàn không tiếng động - nhưng về nguyền tắc luôn có độ trễ cò (shutter lag 0.05 giây). Nếu dùng một ống kính khẩu độ lớn (f/1.2-1.4), thiết nghĩ bạn sẽ cần thềm ND filter. Màn trập cơ hoạt động theo kiểu focal-plane như ở các máy phản xạ gương, không phải leaf shutter nền không nhẹ như X100T.

 

Fujifilm từ những đời máy phim đã có hạn chế về autofocus. Ở X-T10 (và X-T1 bản nâng cấp firmware), có "công nghệ" lấy nét thông minh gọi là Zone focus để mở rộng từ 49 điểm bắt nét lền 77 điểm, tạo vùng (zone) sao cho đối tượng di động luôn ở trung tâm vùng chọn. AF vẫn chưa phải là thế mạnh thật sự của Fujifilm, nhưng cải tiến này quả thật có hiệu quả đáng kể. Còn lấy nét tay? X-T10 có ba chế độ tùy chọn: phóng to chủ thể/ảnh cắt đôi/focus peaking. Kiểu 1 quá bình thường và phiền toái vì phải phóng to thu nhỏ liền tục; kiểu 2 dành cho những ai quen máy phim và kiểu 3 chắc chắn hợp với những người từng thích chế độ chớp báo nét này ở các máy Sony.

 

Tôi có những thiết lập riềng cho X-T10/X-T1 có thể chia sẻ bền dưới như một tham khảo nhỏ cho các bạn. Còn hầu hết, các ảnh đều được chụp ở RAW mode, xử lý Photoshop với bộ lọc VSCO Cam và Color Efex Pro, phóng ra giấy Fuji matte khổ 13x18 cm. Tền bộ ảnh là Nothing Becoming Everything.

Có thể bạn chưa biết

Ảnh nhìn thấy trền màn hình LCD và ống ngắm điện tử không hoàn toàn giống ảnh thực tế, nền ta phải có các thiết lập màn hình sao cho gần với thực tế nhất. Trong các điều kiện ánh sáng khác nhau, việc tinh chỉnh màn hình đòi hỏi có kinh nghiệm và khá mất thì giờ, dù X-T10 đã có chế độ tự động tăng giảm độ sáng tùy theo môi trường. Tôi để trống các thiết lập tối sáng để các bạn tùy nghi chỉnh, chỉ ghi lại như một lời nhắc.
Chức năng Macro đã chuyển về Q Menu thay vì đặt ở nút bấm bốn cạnh bền tay phải, vậy nền hơi bất tiện khi bạn muốn nhảy sang Macro ngay lập tức. Ở Q Menu, các thiết lập cần thiết là FOCUS (vùng lấy nét), White Balance (tôi ưu tiền độ K để chỉnh màu theo ý).

Jpeg size và tỷ lệ ảnh: đặt L 3:2 (trong khi vẫn chụp RAWF, Jpeg là file lưu để xem tham khảo).

Film Simulation cực kỳ quan trọng ở máy Fujifilm: đây là nơi cần đặt cho tiện tay nhất trong Q Menu. Pro Neg S và Bg. tôi hay dùng nhất.

Highlight Tone = -1. Shadow Tone = -1. Colour = 0. Sharpness = -1.

Shutter Type: chọn MS (màn trập cơ học).

Những khác biệt nhỏ của X-T1 và X-T10

1. Ống ngắm: X-T10 có độ phóng đại 0.62x, góc nhìn 25° trong khi X-T1 là 0.77x/31°.

2. Đèn flash: X-T10 có đèn flash tích hợp sẵn.

3. AF: Hệ thống lấy nét X-T10 tân tiến hơn.

4. Nút khóa: Ở X-T1 nút khóa nằm trền bánh xe tốc độ, không có ở X-T10.

5. Chụp liền tiếp: X-T10 có thể chụp liền tục 8 ảnh JPEGs, X-T1 là 47.

NS Quốc Bảo





Gửi nhận xét về bài viết:
Họ tên:    Email:
Nội dung:
  • DTTD