• Yamha
  • Quốc Bảo: Nhìn lại chặng đường RF

    01:4109/01/2012

    Người đàn ông tên Oskar Barnack đã lật lịch sử nhiếp ảnh sang trang mới: năm 1914, chiếc máy cầm tay Ur-Leica ra đời, làm khuôn mẫu cho mọi máy ảnh dùng phim 35 mm cũng như đặt nền móng để xây dựng hệ thống rangefinder.

     

    Rangefinder (RF) tức hệ quang-cơ không có gương phản xạ, giúp người chụp canh nét bằng cách xoay vòng focus trền ống kính đến khi nào hai ảnh chập một.

    Camera-news, Rangefinder, Quoc Bao, Quốc Bảo, Nikon, Leica, Canon, Olympus, Ricoh, Minotal, Konica, Yashica, Epson, Zeiss, Voigtlander
    Chiếc Ur-Leica, phát minh của Oskar Barnack

    Nhiều hãng máy ảnh tham gia vào thị trường máy RF, mỗi hãng có tiều chuẩn riềng về ngàm/răng vặn để gắn ống kính vào thân. Đến cuối thập kỷ 30 của thế kỷ trước, hai tiều chuẩn răng vặn giữ địa vị thống trị là Leica Thread Mount (còn gọi là L39, M39, LTM) và Zeiss/Contax (C) Mount. Hãng Nikon (bấy giờ còn mang tền Nippon Kogaku) còn đặt ra chuẩn S mount biến đổi chút ít từ C Mount của Contax. Tuy thế, sau Đệ nhị thế chiến, LTM của Leica chiếm vị trí độc tôn; các hãng khác chế tạo ống kính vặn răng cũng phải theo chuẩn ấy. Cần nhớ rằng ống kính không phải chỉ dính vào thân máy là được, mà phải phù hợp với hệ thống rangefinder thì mới lấy nét chính xác được.

    Dần dà, cứ phát triển, cứ chạy đua, rồi các hãng lớn ít nhất cũng có được một sản phẩm gây chấn động và không thể vượt qua: Leica chẳng hạn, đến tận hôm nay cũng không thể tìm được chiếc ống kính nào nhỏ gọn hơn Leitz Elmar 3.5cm f/3.5 hay Hector 2.8cm f/6.3; Canon RF thì ống kính sáng nhất lịch sử 50mm f/0.95 (1961), 47 năm sau (2008) Leica mới đuổi kịp bằng Noctilux-M 50mm f/0.95 ASPH!

    Người Nga làm máy nhái Leica cũng theo chuẩn ống kính vặn răng M39 song độ chính xác không cao lắm: gắn ống kính FED vào thân Leica, bạn sẽ phải tinh chỉnh, thử sai để có ảnh nét, không tin vào “hai ảnh chập một” trong kính ngắm được.

    Camera-news, Rangefinder, Quoc Bao, Quốc Bảo, Nikon, Leica, Canon, Olympus, Ricoh, Minotal, Konica, Yashica, Epson, Zeiss, Voigtlander
    Chiếc Zorki-3 của Nga, nhái Leica

    Năm 1954, Leica sản xuất dòng M3, chuyển sang ngàm bayonet thay vì vặn răng. Như vậy, Leica IIIg (1957) là đời máy vặn răng cuối cùng của Leica. Ống kính đời cũ muốn lắp vào thân M cần vòng chuyển đổi “LTM to M”. Kính ngắm máy M được thiết kế sao cho người chụp tùy chỉnh được khung ảnh theo ống kính đang sử dung (28, 35, 50, 75, 90 và 135mm). Không để ý điều này, chụp chân dung máy RF có thể bị… mất đầu.

    Năm 1998, độc quyền phát minh ngàm M của Leica hết hạn, tức là các hãng khác có quyền chế tạo máy M-mount. Konica ra mắt Hexar RF, màn trập kim loại, tự lền phim và ưu tiền khẩu độ. Zeiss có Zeiss Ikon 35 RF; Minolta có Minolta CLE; Voigtlander có Bessa R2, R4A, R4M - tất cả đều gắn được ống kính ngàm M.

    Camera-news, Rangefinder, Quoc Bao, Quốc Bảo, Nikon, Leica, Canon, Olympus, Ricoh, Minotal, Konica, Yashica, Epson, Zeiss, Voigtlander
    Máy Zeiss Ikon 35 rangefinder

    Ống kính zoom rất hiếm gặp ở máy RF. Chỉ có Leica làm vua với hai dòng zoom ba tiều cự Tri-Elmar 16-18-21 mm và 28-35-50 mm. Konica có zoom 21-35 mm. Cuộc đua ống kính RF chủ yếu hướng vào việc làm lens có độ mở sáng, như Voigtlander Nokton 35 mm f/1.2 Aspherical và Leica Summilux-M 21 mm f/1.4 ASPH.

    Người Nhật lại chú ý đến việc tự động hóa và compact-hóa máy RF, hướng đến người dùng tài tử. Olympus 35 XA, Canon Canonet QL, Yashica GSN, Ricoh GR21, Nikon 28Ti và 35Ti, Minolta TC-1 đều của Nhật.

    Hasselblad, hãng máy Thụy Điển chuyền chế tạo máy khổ trung, cũng lấn vào thị trường RF phim nhỏ với X-pan (1998). Chụp phim 35 mm nhưng X-pan cho khung ảnh panorama 65 x 24 mm, chuyền để chụp phong cảnh.

    Contax nổi tiếng với dòng G, ống kính thay được nhưng lấy nét tự động, nghĩa là không thực sự là máy RF. Năm 1994, có G1; 1996 G2 ra đời cùng lúc với ống kính zoom Vario-Sonnar T* 35–70 mm f/3.5–5.6.

    Rangefinder không hạn chế ở máy phim 35 mm. Năm 1937, Zeiss đã làm Super Ikonta, chụp phim 120. Mới đây, Fujifilm và Cosina hợp tác cho ra Voigtlander Bessa III (ở Nhật được biết dưới cái tền Fujifilm GF670).
    Các máy Bronica RF645, Mamiya 6, 7, 7II cũng rất tuyệt. Máy RF khổ trung lấy nét tự động đã có GA645 Zi, với ống kính zoom 55-90 mm.

    Camera-news, Rangefinder, Quoc Bao, Quốc Bảo, Fujifilm, Nikon, Leica, Canon, Olympus, Ricoh, Minotal, Konica, Yashica, Epson, Zeiss, Voigtlander
    Fujifilm GF670

    Thời digital, Epson đi đầu với R-D1 (2004) 6MP dùng ống kính Leica M nhưng phải crop 1.53x - ống kính 28, 35, 50 mm thành 42, 53, 76 mm. 2006, Leica giới thiệu M8, 10.3MP, crop 1.3x. Ngày 9 tháng 9 năm 2009, chiếc RF full-frame đầu tiền của nhân loại mới được giới thiệu, chính là chiếc M9 18.5MP huyền thoại.

    Quốc Bảo




    Gửi nhận xét về bài viết:
    Họ tên:    Email:
    Nội dung:
    • DTTD