Fugaku - siêu máy tính mạnh nhất thế giới

(ĐTTD) Hệ thống điện toán Fugaku của Nhật Bản đã vượt mặt Summit để trở thành siêu máy tính mạnh nhất thế giới.

Fugaku được đặt tại Trung tâm Khoa học tính toán RIKEN ở Kobe, Nhật Bản, chỉ mới bắt đầu một số hoạt động trong tháng này và sẽ đạt công suất thiết kế vào năm sau. Theo công bố chính thức, Gói hiệu suất cao HPL (High Performance Linpack) của Fugaku đạt mức  415,5 petaflop – mạnh hơn gần gấp 3 lần so với Summit của IBM đã nhiều năm giữ vị trí số 1 trên toàn cầu với chỉ số 148,8 petaflop. Hiệu suất cực đại của Fugaku còn có thể lên tới 1.000 petaflop, tức là giúp nó tiến vào giới hạn exaflop (triệu tỷ flop), một tiêu chuẩn tương lai của siêu máy tính.

Fugaku là một tổ hợp kết nối 158.976 CPU riêng lẻ, dựa trên hệ thống chip A64FX 48 lõi của Fujitsu. Điều này làm cho nó trở thành siêu máy tính số một đầu tiên được chạy trên các bộ xử lý có kiến trúc ARM. Xét trên chỉ số HPCG (High-Performance Conjugate Gradient - tạm dịch là khuynh độ liên hợp hiệu suất cao), Fugaku cũng đứng đầu nhờ HPCG đạt 13,4 petaflop, đánh dấu bước nhảy vọt lớn so với Summit với chỉ số HPCG 2,93 petaflop.

Fugaku ra mắt đã đẩy siêu máy tính Summit được đặt tại Phòng thí nghiệm quốc gia Oak Ridge ở Tennessee, Hoa Kỳ, xuống vị trí thứ hai trong top 5 siêu máy tính toàn cầu. Ở vị trí thứ ba là siêu máy tính khác của Mỹ mang tên Sierra với HPL là 94,6 petaflop. Hai vị trí tiếp theo đều thuộc về Trung Quốc là Sunway TaihuLight với 93 petaflop và Tianhe-2A với 61,4 petaflop.

Dù có các chỉ số vượt trội, nhưng xem ra Fugaku khó giữ vương miện được lâu bởi cuộc cách mạng exaflop dường như đang được bắt đầu một cách nghiêm túc. Intel và Bộ Năng lượng Hoa Kỳ đang hợp tác trong dự án Aurora, trong khi Cray và AMD cũng sắp ra mắt “siêu siêu” máy tính mang tên Frontier. Aurora sẽ có sức mạnh xử lý vừa đúng 1 exaflop, trong khi Frontier "nhảy vọt" lên 1,5 exaflop. Mặc dù về mặt kỹ thuật, Fugaku có thể đạt tới 1 exaflop như trên đã nói, nhưng đó là tốc độ cực đại chỉ đạt được trong một loại hoạt động cụ thể, còn đối với Aurora và Frontier đây là tốc độ xử lý trung bình.

Tuy nhiên, từ giờ tới lúc các siêu siêu máy tính xuất hiện, Fugaku cũng sẽ vẫn khiến người ta phải ngưỡng mộ. Nó không chỉ giúp Nhật Bản lấy lại danh tiếng cường quốc công nghệ sau một thời gian dài “im tiếng”, mà sẽ góp phần đắc lực vào việc giải những bài tính cực kỳ phúc tạp, đặc biệt là mô phỏng và dự báo các thiên tai lớn như động đất, sóng thần hay tác động của biến đổi hậu.

P.V.