Khói thuốc mới là mầm mống gây ung thư

11:3016/04/2019

(ĐTTD) Hút thuốc lá có thể gây nhiều bệnh, nhưng khói thuốc lá mới chính là “thủ phạm” gây bệnh, trong đó có ung thư.

Khi đi vào cơ thể, các chất gây ung thư có trong khói thuốc lá hầu hết sẽ được chuyển hóa và gây ung thư theo nhiều cơ chế khác nhau như gắn với bộ gen gây nên các đột biến gen; gắn với màng tế bào làm rối loạn quá trình phát triển của tế bào; hoặc kích thích quá trình viêm dẫn đến tăng sinh mạch máu bất thường và phát triển ung thư”, PGS.TS.BS Lê Văn Quảng, Phó giám đốc Bệnh viện K giải thích thêm.

Có thể hiểu đơn giản, quá trình đốt cháy điếu thuốc lá được diễn ra ở nhiệt độ từ 600 – 900 độ C dẫn đến sự đốt cháy hoàn toàn lá thuốc bao gồm cả đốt cháy các hợp chất dễ bay hơi và đốt cháy tạp chất từ than, tạo ra khói thuốc. Khói thuốc lá có hơn 5.700 chất, trong đó có trên 70 chất được xem là chất gây ung thư (carcinogen).

PGS.TS.BS Lê Văn Quảng, Phó giám đốc Bệnh viện K.
 

Các nghiên cứu hoá sinh trong phòng thí nghiệm cũng cho thấy, các chất sinh ung thư trong khói thuốc lá đều là cơ chất bị các enzym P450, Glutathione S-transferase và UDP-glucuronosy transferase chuyển hoá thành các sản phẩm trung gian. Chính các sản phẩm trung gian này là những chất ái điện tử, có khả năng gắn vào các nucleotid của phân tử AND, gây ra các lỗi trong quá trình nhân lên của phân tử ADN trong lần phân bào tiếp theo, hình thành nên các đột biến gen. Các nghiên cứu gần đây, sử dụng kỹ thuật giải trình tự gen đã cho thấy có hàng ngàn đột biến của người hút thuốc, trong đó hai loại đột biến thường gặp nhất là KRAS và TP53.

Theo PGS.TS.BS Lê Văn Quảng, với bệnh ung thư, một nghiên cứu trước đây cho thấy có 4 chất được sản sinh từ khói thuốc lá tham gia đắc lực vào quá trình gây viêm, bao gồm carbon monoxide, acrolein (gây viêm bàng quang), nicotine và ROS (gây phản ứng oxi hoá).

Khi hút thuốc, tình trạng viêm mạn tính xuất hiện ở toàn bộ niêm mạc khoang miệng, hầu họng, thanh quản, thực quản, phế quản và một số cơ quan khác. Trong đó, các chất ROS có vai trò rất quan trọng. Cụ thể, ROS kích hoạt con đường truyền tín hiệu nội bào, dẫn đến kích hoạt các gen gây viêm. Những chất này còn kích hoạt các con đường truyền tín hiệu nội bào của các tế bào miễn dịch, làm ức chế khả năng miễn dịch của các tế bào này. Dẫn đến tình trạng bội nhiễm vi khuẩn, kể cả lao của những người hút thuốc”, bác sĩ Quảng cho hay.

Một nghiên cứu của Viện Y tế và Chăm sóc Sức khoẻ Quốc gia Anh Quốc mới đây cũng cho thấy, các độc tố và chất gây ung thư trong khói thuốc lá mới là nguyên nhân chính gây ra bệnh tật và tử vong chứ không phải nicotine.

Các chuyên gia tại Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cũng đồng ý rằng “những hợp chất độc hại được tạo ra trong quá trình đốt cháy thuốc lá là nguyên nhân chính dẫn đến các bệnh liên quan đến hút thuốc như ung thư phổi cùng các bệnh về tim mạch, chứ không phải nicotine.”

Nicotine vượt qua hàng rào máu não chỉ sau 8-10 giây sau khi hút, nicotine vào não kích hoạt tiết ra dopamine, một chất gây sảng khoái, hưng phấn, an tâm. Và sau khi nồng độ dopamine trong cơ thể giảm xuống, nó đòi hỏi được cung cấp, gây ra cảm giác thèm hút thuốc. Đó là sự phụ thuộc về mặt thể chất. Chính vì vậy mà người hút thuốc khó bỏ thuốc”, PGS.TS Lê Văn Quảng chia sẻ.

Vì vậy, hiện nay, nhiều quốc gia tiên tiến trên thế giới đã có những chính sách khuyến khích người nghiện thuốc lá chuyển đổi sang các sản phẩm giảm thiểu rủi ro nhằm hạn chế tác hại của khói thuốc lá đến cơ thể và cộng đồng, từng bước tiến tới mục tiêu “không khói thuốc”.

ĐTTD





Gửi nhận xét về bài viết:
Họ tên:    Email:
Nội dung:
  • DTTD
  • Thuy Minh