Người tiêu dùng số vào năm 2025 sẽ như thế nào?

(ĐTTD) Đâu là sự khác biệt giữa Người tiêu dùng số hiện tại và người tiêu dùng số vào năm 2025? Đó là câu hỏi mà chắc chắn rất nhiều doanh nghiệp cũng như các nhà đầu tư đang cần tìm câu trả lời.

Và nghiên cứu Lướt trên làn sóng số do Facebook phối hợp cùng công ty tư vấn quản lý toàn cầu Bain & Company thực hiện năm 2019 đã ghi nhận rất nhiều điểm mới đáng chú ý, đặc biệt là ở khu vực Đông Nam Á (ĐNA), nơi những người tiêu dùng số mua sản phẩm hoặc dịch vụ trên mạng ít nhất 1 lần mỗi năm, và một thế hệ khám phá gồm những người tiêu dùng số có thói quen mua sắm chủ yếu dựa vào cảm hứng và mức độ sẵn sàng khám phá trên thiết bị số.

Năm 2020, nghiên cứu trên tiếp tục ghi nhận sự thay đổi mạnh mẽ trong hành vi của người tiêu dùng, đặc biệt là dưới tác động của đại dịch Covid-19, và một vài phát hiện thú vị, có thể sẽ khiến rất nhiều người không khỏi ngạc nhiên.

Nền kinh tế chuyển từ ngoại tuyến sang trực tuyến dù đã đúng như dự đoán, nhưng xem ra sự chuyển dịch đã diễn ra nhanh hơn và mạnh hơn, thậm chí con số tăng trưởng còn vượt cả dự đoán của các chuyên gia kinh tế, đặc biệt sự tăng trưởng đột phá này ghi nhận không chỉ riêng ĐNA nói chung mà cả Việt Nam nói riêng.

Những phát hiện thú vị trong nghiên cứu của Facebook và Bain & Company được hé lộ trong báo cáo “Tương lai người tiêu dùng số, bắt đầu từ hôm nay”. Báo cáo cho thấy những xu hướng tiêu dùng mới của người tiêu dùng ĐNA và Việt Nam cũng như đưa ra ý nghĩa và lời khuyên giúp doanh nghiệp có thể nắm bắt và thích ứng để xây dựng chiến lược tăng trưởng và phát triển.

Theo đó, dựa trên kết quả khảo sát trên khoảng 16.500 người trên khắp ĐNA, và phỏng vấn hơn 20 lãnh đạo của các công ty thuộc các ngành khác nhau, với mục tiêu khám phá những hành vi mua sắm tiêu dùng đã đẩy nhanh dự báo năm 2025 về xu hướng mua sắm trực tuyến trên sáu quốc gia trong khu vực ĐNA, bao gồm các nước Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam.

Tại Việt Nam, Facebook và Bain & Company đã khảo sát hơn 3.500 người, là những người tiêu dùng kỹ thuật số đã mua hàng trực tuyến ít nhất 2 loại sản phẩm trong 3 tháng qua.

Kết quả đã ghi nhận:

1. Dịch Covid-19 đã thúc đẩy sự tăng trưởng của mua sắm trực tuyến trong khu vực Đông Nam Á

Con số này được ghi nhận đà tăng trưởng kép lên đến 12% trong thời gian từ năm 2018 đến năm 2020, với số lượng người tiêu dùng KTS tăng khoảng 60 triệu người.

Số lượng người tiêu dùng KTS ở ĐNA dự kiến sẽ đạt khoảng 310 triệu người vào cuối năm nay, đồng nghĩa với gần 70% người tiêu dùng ĐNA sẽ sử dụng kỹ thuật số. Tại Việt Nam con số này là 49 triệu người mua sắm trực tuyến, chiếm 65% tổng số người từ 15 tuổi trở lên.

Mức chi tiêu bình quân trực tuyến cũng đã tăng mạnh. Vào năm 2025, dự đoán mức chi tiêu của người tiêu dùng KT sẽ cao hơn 3,5 lần so với năm 2018 và cao gấp 3,2 lần so với những gì được dự đoán vào năm 2019.Theo dự báo, tổng giá trị giao dịch trung bình - giá trị tiền tệ của hàng hóa hoặc dịch vụ đã bán qua thị trường trực tuyến ở khu vực ĐNA sẽ đạt mức 172USD /người tính đến cuối năm nay.

2. Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng KTS.

Báo cáo nghiên cứu cũng cho thấy, tính đến hết năm 2020, người tiêu dùng tìm hiểu thông tintrên 5,1 trang web trực tuyến trước khi đưa ra quyết định mua hàng, tăng hơn so với mức mức trung bình 3,8 trang web vào năm ngoái. Giá cả (42%) và chất lượng sản phẩm (34%) là những ưu tiên tìm kiếm hàng đầu. Tương tự, trung bình 5 trong 10 người được hỏi nói rằng họ đã thay đổi thương hiệu được mua nhiều nhất trong ba tháng gần đây nhất, và độ tin cậy và giá trị là hai lý do hàng đầu họ thay đổi.

Khám phá và tìm kiếm nguồn cảm hứng chiếm tới 68% quyết định mua hay không mua món đồ đó của người tiêu dùng. 62% người được khảo sát(so với 50% vào năm 2019) cho rằng họ tìm hiểu về các sản phẩm mới và thương hiệu thông qua nền tảng xã hội, video ngắn và ứng dụng nhắn tin.

Sở thích dùng mạng xã hội cũng như xem video có thời lượng trung bình và ngắn của người tiêu dùng đã mở đường để quyết định đến hành động mua sắm của họ.

63% số người được khảo sát cũng cho biết họ chủ yếu tìm video mới có thời lượng ngắn, trong khi 54% khám phá video có thời lượng trung bình thông qua nền tảng này. Tính trung bình, người tiêu dùng xem 17 video ngắn, 13 video có thời lượng trung bình và 0,75 video dài mỗi ngày. Căn cứ vào số liệu này, các video ngắn chiếm 55% tổng số lượt xem video mỗi ngày, phần còn lại là của video có thời lượng trung bình và dài.

Sự cởi mở với các thương hiệu khác nhau là đặc điểm chung của nhiều người ở khu vực ĐNA, trung bình có 54% người trả lời khảo sát đã thay đổi thương hiệu họ thường mua nhất trong 3 tháng trước khi diễn ra nghiên cứu. Việc thay đổi thương hiệu và trang web mua hàng phụ thuộc vào độ tin cậy và giá trị của thương hiệu, bất kể ở quốc gia nào.

3. Hành vi mua sắm trực tuyến của người tiêu dùng Việt Nam đã thay đổi

Nghiên cứu sâu hơn về người tiêu dùng Việt Nam cũng cho thấy, 65% người tiêu dùng Việt có độ tuổi trên 15là người tiêu dùng trực tuyến;46% trong số đó đã chuyển sang sử dụng kênh trực tuyến là kênh mua sắm chính.

So với năm 2018, việc mua sắm trực tuyến trong năm 2020 tăng trên tất cả các danh mục, cao nhất ở ngành hàng tạp hóa (1.8X), tiếp đến là thời trang (1.6X), chăm sóc sức khỏe (1.5X), đồ dùng gia đình (1.4X) và đồ điện tử (1.4X) cho thị trường Việt Nam.

Đi cùng với số lượng người dùng trực tuyến tăng, là tổng giá trị tiêu dùng của hoạt động mua sắm trực tuyến cũng tăng trưởng mạnh mẽ. Cụ thể, năm 2020 người dùng trực tuyến Việt Nam đã tiêu 7 tỷđô la, gấp đôi so với năm 2018. Với tốc độ này, tổng giá trị tiêu dùng của hoạt động mua sắm trực tuyến được dự đoán sẽ tăng gấp 3,7 lần vào năm 2025. Điều này đồng nghĩa với việc doanh thu thuần bán lẻ trực tiếp (GMV) của Việt Nam được dự đoán sẽ đạt 25 tỷđô la vào năm 2025, tăng thêm 1 tỷ so với dự đoán từ năm ngoái của Forrester Forecast View, đứng thứ hai trong khu vực chỉ sau Indonesia. Và ngành bách hóa là ngành có mức tăng trưởng nhanh nhất với tỷ lệ tăng trưởng kép trung bình hàng năm đạt 32%.

Các hoạt động mua sắm trực tuyến phần lớn được truyền cảm hứng từ các hoạt động khám phá trên mạng. Theo đó, hơn 70% người dùng Việt Nam được khảo sát cho biết họ không xác định họ muốn gì hay mua từ đâu trước khi đọc được các thông tin trên mạng xã hội. Đó cũng là lý do vì sao các nhà nghiên cứu gọi thế hệ này là “thế hệ khám phá". Lý giải cho tên gọi này là đã có 47% đơn hàng được xuất phát từ những hoạt động khám phá tìm cảm hứng, thay vì biết mình muốn mua gì và chủ động tìm kiếm sản phẩm. Trong đó, mạng xã hội và video ngắn chiếm 45%, Ứng dụng nhắn tin chiếm 12%, video trung bình chiếm 30%, Trò chơi chiếm 5%, và video dài 4%.

64% người dùng Việt Nam được hỏi, cũng cho biết họ cởi mở hơn khi thử mua hàng ở trang web mới và 69% trả lời là đã thay đổi thương hiệu mà họ hay mua trong 3 tháng qua. Lý do cho sự cởi mở và thay đổi này là họ tìm được sản phẩm thay thế có chất lượng tốt hơn và có giá trị tương xứng với số tiền bỏ ra.

Sự cởi mở của người dùng Việt Nam cũng được minh chứng bằng việc số lượng website TMĐT trung bình mà họ mua hàng tăng từ 4 website năm ngoái lên 5.7 website trong năm 2020, cao nhất trong khu vực ĐNA.

Ngoài ra, thói quen sử dụng tiền mặt cũng giảm mạnh, chỉ còn 60% người khảo sát chọn COD (thanh toán tiền mặt khi nhận hàng) giảm 9% so với năm ngoái, trong khi tỷ lệ chọn hình thức Víđiện tử và Thẻ tín dụng/ghi nợ tăng lần lượt là 20% và 13%.

Vậy đâu là lời giải cho doanh nghiệp?

  1. Sự ra đời của Thế hệ khám phá và sự phát triển mạnh mẽ của mua sắm trực tuyến sẽ là cơ hội lớn để các DN vừa và nhỏ phát triển kinh doanh. Doanh nghiệp sẽ có thể chủ động đưa sản phẩm, dịch vụ của mình đến với các nhóm khách hàng tiềm năng dễ dàng hơn mà không cần ngân sách quá lớn. Đây là sự thay đổi rất lớn trong các hoạt động truyền thông, quảng bá so với cách làm truyền thống. Các doanh nghiệp không cần phải chờ người tiêu dùng tìm đến sản phẩm dịch vụ của mình, đòi hỏi doanh nghiệp phải xây dựng 1 thương hiệu mạnh hay 1 kênh phân phối đủ lớn ngay từ đầu, nơi mà vốn là rào cản rất lớn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. 
  2. Doanh nghiệp cần phải định hướng và cân nhắc chuyển hướng qua “Thương mại khám phá" để phục vụ thế hệ này. Thương mại khám phá ở đây là tiếp cận người tiêu dùng ở nơi họ dùng để tìm cảm hứng nhiều nhất, đó là mạng xã hội, tin nhắn và xem video dạng ngắn. Việc DN cần là xây dựng cơ sở hạ tầng, số hoá để phục vụ hoạt động kinh doanh trên những nền tảng nêu trên.
  3. Hành vi khám phá và cởi mở hơn với thương hiệu mới, với trang web bán hàng mới sẽgiúpdoanh nghiệp vừa và nhỏ có nhiều cơ hội tiếp cận và bán hàng hơn mà không bị ảnh hưởng bởi yếu tố địa lý. Doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể cân nhắc tiến hành quảng bá sản phẩm và thương hiệu của mình để mở rộng thị trường trên toàn quốc. 
  4. Doanh nghiệp cũng nên chú ý tập trung các các lý do mà người dùng sẵn sàng thay đổi sản phẩm hoặc thương hiệu quen thuộc của họ như: cung cấp sản phẩm chất lượng tốt hơn, đưa ra các lựa chọn về giá trị tương xứng với số tiền bỏ ra hoặc cung cấp các thương hiệu cao cấp khác thay thế.

ĐTTD