Neuralink

(ĐTTD) Sau những thành công vang dội với xe ô tô chạy điện Tesla, phi thuyền con thoi SpaceX, tàu cảm ứng điện từ Hyperloop, mới đây Elon Musk lại gây sốc với chip cấy não Neuralink.

Đôi nét về Neuralink

Neuralink Corporation được thành lập vào năm 2016 bởi Elon Musk và các cộng sự với mục tiêu phát triển não điện tử có thể cấy ghép (BMIs - brain–machine interfaces). Trụ sở chính của công ty đặt tại San Francisco, bang California, Mỹ. Ngay sau khi ra đời, công ty đã thu hút một số lượng lớn các chuyên gia thần kinh và điện tử công nghệ cao.

Neuralink có thể coi là từ ghép của Neuron (nơ ron, tế bào thần kinh) và Link (liên kết). “Não nhân tạo” Neuralink, theo ý tưởng của Musk và các cộng sự, được sinh ra không nhằm để thay thế não bộ mà sẽ đóng vai trò như một chip vi xử lý “cộng sinh” và hoạt động để bổ sung thêm sức mạnh cho bộ não của người dùng.    

Không khó để hình dung tác động tích cực của Neuralink, ví dụ nó sẽ giúp người khuyết tật điều khiển cánh tay hoặc chân giả của họ, đây là việc mà nhóm nghiên cứu đã đạt được thành công từ năm 2017. Ở mức độ hòa hợp cao hơn với bộ não và cơ thể, Neuralink sẽ giúp những người bị tổn thương não phục hồi lại các chức năng như cử động, di chuyển, nghe, nhìn,... Ngay trước mắt, ta có thể thấy đây sẽ là cứu cánh cho những người mắc các chứng bệnh như parkinson hay liệt nửa người, và xa hơn sẽ là hội chứng mất trí nhớ Alzheimer hay những chứng bệnh khác liên quan tới não bộ và hệ thần kinh.

Vào tháng 7 năm 2019, Neuralink đã tổ chức một buổi thuyết trình và công bố thành công ban đầu của mình. Hệ thống bao gồm hàng ngàn điện cực hoạt động tương tự như các tế bào thần kinh, được phân bổ trên 96 sợi dây dẫn có chiều rộng 4 đến 6 μm được cấy (nhúng) trong não. Mô-đun chứ bộ vi xử lý được đặt bên ngoài (đeo sau tai) nhận thông tin không dây từ các sợi điện cực siêu mỏng này để xử lý. Chỉ sau đúng một năm, nhóm phát triển đã công bố thiết bị mới với mô-đun được thu nhỏ đáng kể, cho phép cấy thẳng vào hộp sọ và sẽ được giấu khéo léo dưới lớp tóc. Neuralink phiên bản 0.9 chứa 1024 điện cực, tuy hệ thống vẫn cần phải tái nạp pin hàng ngày nhưng triển vọng sử dụng “nhân điện”, tức là nạp điện từ năng lượng của con người chắc chắc không phải là điều quá khó.

Một trong những bài toán khó giải đó là làm sao để cấy các dây dẫn siêu mỏng vào hộp sọ mà không gây ảnh hưởng tới sức khỏe người dùng. Ở đây, ta có sự trợ giúp của một cỗ máy siêu phàm có tên gọi Neuralink Surgical Robot (robot phẫu thuật) ra đời với sự hợp tác của Woke Studios.

Cỗ máy này cao khoảng gần 2 mét với cánh tay cấy ghép có thể di chuyển theo 5 trục và hoạt động cực kỳ chính xác. Nó cũng phải đáp ứng một danh sách dài các yêu cầu y tế về vô trùng và bảo trì, đồng thời cung cấp khả năng sử dụng an toàn và liền mạch cho người vận hành.

Bộ phận điều khiển kim phẫu thuật được gắn rất nhiều camera và sensor cảm ứng theo dõi toàn bộ các thông số của não cũng như giám sát quá trình cấy “nơ ron nhân tạo”. Các dây thần kinh nhân tạo có kích thước siêu nhỏ và kim phẫu thuật siêu chính xác nên quá trình cấy ghép được coi là không hề gây đau đớn cho người bệnh, thậm chí sẽ không cần gây mê trong một số trường hợp.

 

Và vở kịch “Ba chú lợn con”

Vào ngày 28/8 vừa qua, Elon Musk và cộng sự đã Live view một chương trình khá độc đáo. Đó là một màn “xiếc thú” trước nay chưa hề có, mà ngôi sao là các chú heo rất dễ thương. Chúng có ngoại hình bình thường, cũng không hề trình diễn các màn thi đấu phức tạp mà chỉ hoạt động hoàn toàn bình thường nhưng vẫn thu hút hàng triệu lượt view từ khắp nơi trên thế giới. Nguyên do nằm ở chỗ một trong số đó đang mang theo bộ não nhân tạo Neuralink đã 3 tháng liền, một từng đeo nhưng đã được tháo ra và một hoàn toàn chưa có tiếp xúc gì với Neuralink. Chip cấy Neuralink đời mới có đường kính chỉ 23mm, bằng một đồng xu nhỏ, nên nó được giấu rất dễ dàng. Không ai, kể cả nhìn kỹ, có thể nhận thấy dấu vết của chip được cấy trên chú heo mang tên Gertrude. Người ta chỉ nhận thấy khi các thông tin từ bộ não của nó liên tục được cập nhật trên màn hình. Elon Musk còn tuyên bố đầy tự tin: “Có thể chính tôi đang được gắn Neuralink, bạn chẳng có thể biết được”!

Đây được coi là một bước tiến nhảy vọt trong lĩnh vực hoàn toàn mới này. Tuy còn rất nhiều rào cản phải vượt qua, kể cả về mặt kỹ thuật lẫn pháp lý và cả tâm lý, nhưng nhóm phát triển tin tưởng rằng, chỉ trong năm tới 2021 các thí nghiệm đã có thể tiến hành trên người.

Có nhiều tiên đoán rằng, ngay sau màn giới thiệu (có thể coi là ra mắt không chính thức hay một dạng “thông xe kỹ thuật”), Neuralink sẽ được quảng bá bán hàng, tuy nhiên Elon Musk tuyên bố rằng sẽ còn rất nhiều việc phải làm để con chip này được ứng dụng vào thực tế và màn trình diễn này chủ yếu chỉ nhằm khẳng định hướng đi đúng đắn của nghiên cứu và qua đó muốn thu hút thêm các nhân tài đến với Neuralink.

Là một nhà kinh doanh nên Elon Musk rất quan tâm tới khả năng bán hàng và một trong những yêu cầu ông đặt ra là giảm giá thành sản phẩm. Bên cạnh việc hoạt động hoàn hảo và có thời gian “bảo hành” hàng chục năm, các mô-đun Neuralink phải có giá cả vừa phải để ai cũng có thể cấy ghép. Dự kiến, mức giá “dễ chịu” sẽ ở khoảng dưới 1.000 đô-la Mỹ, tức là rẻ hơn phẫu thuật mắt lasic hay trồng hàm răng implant.

Vở kịch “Ba chú lợn con” của biên kịch và đạo diễn Elon Musk xứng đáng nhận những tán thưởng cao nhất. Thành công của Neuralink chắc chắn sẽ mang tới những ích lợi to lớn trong việc chữa trị những căn bệnh mà hiện nay y học truyền thống phải bó tay. Đây cũng sẽ là tiền đề để loài người có thể “nâng cấp” bộ não, vững bước tiến vào kỷ nguyên 4.0 mà không sợ sẽ bị AI hay robot lấn lướt như các kịch bản của Hollywood bấy nay đe dọa.

Tạp chí Điện tử Tiêu dùng số 184